پارس ناز پورتال

تبلیغات

تبلیغات

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

مجموعه : رژیم و تغذیه
توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

 

در اینبخش توصیه هاي جالب و قابل تامل ائمه درباره میوه ها و همچنین اهمیت تغذیه در اسلام را مرور می کنیم. دین مبین اسلام بعنوان آخرین و کامل ترین دین جهان درمورد تمام بخش هاي زندگی حتی نوع تغذیه راه و روش هایي را پیشنهاد داده اسـت، این توصیه ها در دنیای مدرن و پیشرفته امروز هم از طرف جوامع علمی تایید شده اند، در ادامه با پارس ناز همراه باشید تا این توصیه هاي مفید را مرور کنیم.

 

اهمیت تغذیه در اسلام

اسلام دین جامعی اسـت کـه بـه همه ی ابعاد زندگی انسان توجه دارد. هم بـه معاش و هم بـه معاد انسان اهمیت میدهد. بعضی از توصیه‌هاي اسلام در قالب واجب و حرام نمیرود، اما برای داشتن زندگی سالم، بهتر اسـت کـه بـه آن‌ها هم توجه شود. علومی کـه انسان‌ها با تجربه و آزمایش بـه دست می‌آورند، گاهی اوقات مطابق با حقیقت و گاهی اوقات خلاف حقیقت اسـت.

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

بار‌ها در طول تاریخ دیده ایم کـه فرضیه‌هاي علمی ثابت شده توسط دانشمندان، بعد از چند سال توسط عده‌اي دیگر از دانشمندان رد شده و یا کامل‌تر شده اسـت. این خصوصیت انسان اسـت کـه ظرفیت محدودی دارد و با همه ی تلاش‌هاي خود نمیتواند بـه همه ی ابعاد آفرینش پی ببرد. هیچ دانشمندی را نمی‌شناسیم کـه بگوید مـن همه ی چیز را می دانم.

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

اتفاقاً بـه عکس، هر چـه کـه جلوتر می رویم آن‌ها متوجه میشوند کـه چیز‌هاي بیشتری وجوددارد کـه هنوز انسان‌ها نسبت بـه آن آگاهی ندارند. اما علمی کـه منشأ وحیانی دارد، از آنجایی کـه از مبدأ آفرینش نشأت میگیرد، بـه هیچ وجه خطا پذیر نیست. هر چند ممکن اسـت انسان‌ها بـه تمام زوایای آن پی نبرند، اما این چیزی از حقیقت کم نمیکند.

 

اسلام و توصیه به سلامتی

از آنجایی کـه تغذیه و سلامتی بخشی از زندگی انسان اسـت، اسلام نیز نسبت بـه آن بی تفاوت نبوده و توصیه‌هایي را مطرح کرده اسـت. البته استخراج این توصیه ها، تدوین و دسته بندی آن‌ها بـه صورت یک علم جامع، کمک گرفتن از دستاورد‌هاي تجربی امروز برای تبیین و فهم آن‌ها و همچنین تشخیص روایات صحیح از روایات جعلی دراین زمینه کار سخت و زمانبری بوده اسـت.

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

همچنین باید توجه داشت کـه بخش زیادی از این علوم بـه دست مـا نرسیده و یا زمان اهل بیت علیهم السلام ذهنیت پذیرش آن وجود نداشت. اما بـه هر صورت هزاران روایت در مورد تغذیه و سلامتی اکنون در دست ماست. در قرآن کریم و روایات اسلامی، نام تعداد فراوانی از میوه‌ها و خوراکی‌ها آمده اسـت. بـه ویژه این‌کـه در روایات خواص آن‌ها نیز گفته شده اسـت.

 

توصیه های ائمه در مورد میوه ها و خواص آنها 

باید گفت کـه میوه ها، این نعمت‌هاي لذیذ الهی، فقط مخصوص زندگی این دنیای مـا نیستند و قرآن کریم بـه بهشتیان اینگونه وعده میدهد:

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

«و فاکهةٍ مِن مـا يَتَخَيَّرونَ و لَحمِ طیرٍ مِن مـا يَشتَهُونَ»

و برای آنان میوه‌هایي از هر نوع کـه انتخاب کنند و گوشت پرنده از هر نوع کـه بـه آن میل داشته باشند؛ یعنی درکنار میوه از گوشت نیز تناول می کنند. توصیه‌هاي فراوانی در مورد استفاده از میوه‌ها در کتب حدیثی موجود اسـت و مـا برای نمونه چند مورد را ذکر میکنیم:

 

شفاء در میوه رسیده

میوه بعد از آنکه خوب رسید – قرمز یا زرد – خورده شود و هنگامیکه سبز رنگ و نارس اسـت، نباید چیده شود. زیرا در چنین حالتی مضر بوده و گاهی اوقات خوردن آن میتواند زمینه‌اي برای فراموشی و ضعف حافظه باشد. حتی تعبیر روایت این اسـت کـه در هنگامیکه میوه رسیده، در آن شفاء اسـت، زیرا خداوند در قرآن کریم می‌فرماید:

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

«أنّ الثّمارَ إذا أدرَکَت فَفی‌ها الشِفاءُ لقوله تعالی: کُلُوا مِن ثَمرِه إذا أثمَرَ»

هر زمان کـه میوه‌هاي باغ‌ها رسید، از میوه هایش بخورید.

 

خوردن هر میوه در آغاز فصلش و پرهیز از آن در پایان آن فصل

حتما تجربه کرده‌اید کـه میوه‌ي اول فصل، طعم و مزه دیگری دارد. اگر برای زودتر رسیدن، با حیله‌هاي عجیب‌وغریب انسان‌ها روبه‌رو نشوند، بسیار هم فائده دارند.

 

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می‌فرمایند

«علیکم بالفاکِهةِ فی إقبالِها؛ فإنّها مَصَحَّةٌ للأبدانِ مَطرَدَةٌ للأحزانِ، و ألقُوها فی إدبارِها، فإنّها داءُ الأبدانِ»

بر شـما باد میوه در هنگام روی کردنش. چرا کـه دراین هنگام، مایه سلامت تن و از میان رفتن اندوه اسـت. آنرا در هنگام پشت کردن واگذارید کـه دراین هنگام دردی برای بدن اسـت. اگر دقت کرده باشید بعضی از میوه‌هاي آخر فصل، دیگر آن طعم واقعی و طراوت ابتدای فصل را ندارند و مزه میوه آفت زده و مانده می دهند.

 

امام صادق علیه السلام به مفضل بن عمر به این مضمون می‌فرمایند

«نگاه کن کـه چگونه بعضی از گیاهان «و درختان» در زمان خاصی بـه بهره‌برداری می رسند، مثل این‌کـه [بعضی ازآن‌ها] در شدت گرما ثمر می دهند تا انسان با شور و اشتیاق بیشتری بطرف آن‌ها برود؛ و اگر زمان این میوه [تابستانی] در فصل زمستان بود، مردم برای برداشت آن‌ها اشتیاقی نداشتند، علاوه بر این‌کـه رنگ میوه تغییر می کرد و بـه بدن نیز ضرر میرساند.

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

مگر نمی بینی کـه گاهی خیار در فصل زمستان میرسد و مردم از خوردن آن دوری می کنند؛ همان طوری‌كه انسان‌هایي هستند کـه از خوردن چیز‌هاي مضر و ناسازگار با معده دوری نمیکنند؛». خداوند متعال ترتیب فصول و میوه‌هاي هر فصل را آن چنان پشت سرهم قرار داده اسـت کـه هر فصل خوراک مورد نیاز همان فصل رابا خودش می‌آورد.

 

محصول و سبزی هر فصل می تواند کمبود فصل قبل را جبران کند، ولی امروزه با توجه بـه پیشرفت‌هاي صورت گرفته در کشاورزی، تعداد زیادی از میوه‌ها در هر فصلی وجود دارند. برای مثال مـا در فصل سرما با انواع بیماری‌هاي ویروسی روبه رو هستیم کـه برای ایمنی برابر آن‌ها احتیاج داریم ویتامین C زیادی مصرف کنیم و تمام میوه‌هاي این فصل مثل پرتقال، نارنگی و لیموشیرین و… سرشار از این ویتامین هستند.

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

همچنین فصل تابستان کـه بدن بـه آب بیشتری نیاز دارد، پر از میوه‌هاي آب‌دار اسـت. در فصل بهار بدلیل آن کـه میزان سبزی‌ها و میوه‌هاي تازه در اواخر زمستان کم اسـت، توصیه شده سمنو مصرف کنید تا تامین کننده ویتامین‌هاي از دست رفته بدن شود و پس ازآن مصرف نوبرانه‌ها و میوه‌هاي فصل بهار.

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

هندوانه با توجه بـه مزاج و ترکیبات آن، مناسب تابستان اسـت و استفاده ازآن در زمستان بیماری زاست. در گذشته دور ایرانیان در شب چله از کدو استفاده می کردند. از آنجایی کـه بدن انسان در شرایط مختلف سال نیاز بـه مواد غذایی متنوع و گوناگون دارد، خداوند نیز طبیعت رابه گونه‌اي آفریده تا پاسخگوی نیاز او باشد. بگذاریم نظم طبیعت با هوس‌هاي مـا دگرگون نشود.

 

شستن میوه‌ ها قبل از خوردن آن‌ها

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

شاید باورتان نشود، اما در گذشته باوجود این‌کـه مردم مانند امروز از سموم شیمیایی استفاده نمی کردند، اهل بیت علیهم السلام سفارش کرده اند کـه میوه‌ها قبل از خوردن شسته شوند. بنابر روایتی از امام صادق علیه السلام؛ روی هر میوه‌اي سمی وجوددارد، اگر برای شـما میوه‌اي آوردند، بـه آن آبی بزنید یا آنرا در آب فرو ببرید.

 

قاعده کلی خوردن میوه با پوست

قاعده کلی در مورد میوه‌ها این اسـت کـه با پوست خورده شوند؛ مگر آنکه میوه‌اي وجود داشته باشد کـه با پوست خورده نمیشود و یا این‌کـه پوست آن ضرر داشته باشد. براساس روایتی از ابن قداح در کتاب کافی، امام صادق علیه السلام پوست کندن میوه را ناپسند میدانستند؛ پوست میوه‌ها در دسترس نور مستقیم آفتاب قرار دارد و حاوی انواع ویتامین‌ها و فیبر «تنظیم کننده حرکات دودی روده» اسـت.

 

امروزه بـه دلایل مختلف کشاورزان از سموم و کود‌هاي شیمیایی استفاده میکنند و گاهی اوقات از حد مجاز هم تجاوز میکند؛ بنابر این پوست میوه‌ها می تواند آلوده بـه زهر‌هاي خطرناک باشد، در مصرف پوست آن‌ها نیز باید احتیاط کرد، اما اگر هر وقت میوه‌اي سالم پیدا کردید، در صورتی کـه پوست آن قابل خوردن باشد از خوردن پوست آن غافل نشوید.

 

دور انداختن میو‌ه‌ هایی که قسمتی از آن‌ ها فاسد است

میوه‌هاي با طعم تلخ و کرم زده باید دور انداخته شوند. در بعضی کتب حدیثی، روایات مفصلی آمده اسـت کـه امیرالمومنین علی «ع» توصیه کرده اند کـه بطیخ «خربزه یا هندوانه» تلخ، یا ترش و یا کرم زده دور انداخته شود و شیرین آن خورده شود؛ هر چند کـه بطیخ میوه‌اي آبدار اسـت، اما بعید اسـت کـه این قاعده فقط مخصوص میو‌ه‌هایي مانند آن باشد، ظاهرا این قاعده برای همه ی میوه‌ها جاری اسـت.

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

امروزه گفته می شود کـه کپک درون میوه، کم و بیش بـه تمام اجزاء آن سرایت میکند؛ شاید کرم زدگی میوه نشان از استفاده نکردن سموم شیمیایی و سالم بودن آن میوه باشد، اما بهتر اسـت از سایر میوه‌هاي آن سبد و یا درخت استفاده شود. بر اساس این روایت بهتر اسـت کـه قسمت سالم میوه کپک زده یا کرم زده هم جدا نشده و خورده نشوند.

 

انار سرور میوه‌ ها

از امام باقر «ع» و امام صادق علیهما السلام نقل اسـت کـه:

«مَا عَلَى‏ وَجْهِ‏ الْأَرْضِ‏ ثَمَرَةٌ کَانَ أَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ «ص» مِنَ الرُّمَّانِ»

 

بر روی زمین میوه‌اي دوست داشتنی‌تر از انار در نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم نبود. در قرآن کریم و روایات، نام تعدادی از میوه‌هاي بهشتی آمده اسـت، اما از جمع بندی روایات میتوانیم بگوییم کـه انار سید و سرور میوه هاست و روایات فراوانی در مورد خواص عجیب و متنوع انار گفته شده کـه بعضی ازآن آثار، در هیچ میوه‌اي یافت نمی شود.

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

پزشکان و متخصصین تغذیه ۵۰ خواص برای انار ذکر کرده اند. البته انار انواع گوناگونی دارد. در ایران مـا نیز چندین گونه انار وجوددارد و بعضی از انواع آن خوشمزه‌تر و مفید‌تر از بعضی دیگر اسـت. شاید تا بحال ندیده باشیم، اما میگویند نوعی انار وجوددارد کـه مشهور بـه بی‌دانه بوده و بسیار مرغوب و خوشمزه اسـت.

 


 

احادیث رسول اكرم «ص» درباره خوراکی ها

شـما را سفارش می کنم بـه خوردن مویز، زیرا صفرا را برطرف می کند، بلغم را از بین میبرد، اعصاب را قوی، خستگی را دور، اخلاق را خوب می کند، بـه روح آرامش می‌بخشد و غم را می برد.

 

زیتون

رسول اکرم صلی‌الله علیه و آله:

نِعْمَ الطَّعَامُ الزَّيْتُ يُطَيِّبُ النَّکْهَةَ وَ يَذْهَبُ بِالْبَلْغَمِ وَ يُصَفِّي اللَّوْنَ وَ يَشُدُّ الْعَصَبَ وَ يَذْهَبُ بِالْوَصَبِ وَ يُطْفِئُ الْغَضَب.

زیتون غذای خوبی اسـت، دهان را معطر می کند، بلغم را از بین می برد، چهره را باز، اعصاب را محکم می کند و مرض را می برد و خشم را خاموش می کند.

 

سیر

رسول اکرم صلی‌الله علیه و آله:

کُلُوا الثّومَ و َتَداوَوا بِهِ فَإِنَّ فیهِ شِفاءً مِن سَبعینَ داءً.

سیر بخورید و با آن مداوا کنید، کـه هفتاد بیماری را شفا میدهد.

 

مویز

رسول اکرم صلی‌الله علیه و آله:

عَلَيْکُمْ بِالزَّبِیبِ فَإِنَّهُ يَکْشِفُ الْمِرَّةَ وَ يَذْهَبُ بِالْبَلْغَمِ وَ يَشُدُّ الْعَصَبَ وَ يَذْهَبُ بِالْإِعْيَاءِ وَ يُحَسِّنُ الْخُلُقَ وَ يُطَيِّبُ النَّفَسَ وَ يَذْهَبُ بِالْغَم.

شـما را سفارش میکنم بـه خوردن مویز، زیرا صفرا را برطرف می کند، بلغم را از بین می برد، اعصاب را قوی، خستگی را دور، اخلاق را خوب میکند، بـه روح آرامش می‌بخشد و غم را می برد.

 

خرما در بارداری

پیامبر صلی‌ الله علیه و آله:

أَطْعِمُوا الْمَرْأَةَ فِي شَهْرِهَا الَّتِي تَلِدُ فِیهِ التَّمْرَ فَإِنَّ وَلَدَهَا يَکُونُ حَلِیماً نَقِيّا.

بـه زن باردار در ماهی کـه در آن وضع حمل می کند، خرما بخورانید کـه فرزند او بردبار و پرهیزکار خواهد شد.

 

خربزه در بارداری

پیامبر صلی‌ الله علیه و آله:

مـا مِن اِمْرَاَةٍ حامِلَةٍ اَکَلَتِ الْبِطِّیخَ اِلاّ يَکونُ مَولودُها حَسَنَ الْوَجْهِ وَ الْخُلُقِ.

هیچ زن بارداری نیست کـه خربزه بخورد، مگر این‌کـه فرزندش زیبا و خوش‌اخلاق می گردد.

 

کدو

پیامبر صلی‌الله علیه و آله:

عَلَيْکُمْ بِالدُّبّاءِ فَاِنَّهُ يُذَکِّي الْعَقْلَ وَ يَزیدُ فِي الدِّماغِ.

کدو بخورید، چرا کـه عقل را تیز و «کارایی» مغز را زیاد میکند.

 

کرفس

پیامبر صلی‌الله علیه و آله لِلاِمامِ الحُسَيْنِ علیه‏السلام:

یا بُنَىَّ کُلِ الکَرَفْسَ، فَاِنَّها بَقْلَةُ الاَنْبیاءِ مَغفولٌ عَنْها وَ هُوَ طَعامُ الخَضِرِ وَ اِلْیاسَ وَ الْکَرَفْسُ يَفْتَحُ السُّدَدَ وَ يُذَکِّى الْقَلْبَ وَ يَرِثُ الْحِفْظَ وَ يَطْرُدُ الْجُنونَ وَ الْجُذامَ وَ البَرَصَ وَ الْجُبْنَ. پیامبر صلى‏الله‏علیه‏و‏آله.

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

فرزندم: کرفس بخور، چرا کـه کرفس سبزى پیامبران اسـت، ازآن غفلت شده، خوراک خضر و الیاس علیهماالسلام اسـت. کرفس گرفتگى رگ‏ها را باز مى‏کند، دل را طراوت مى‏بخشد، حافظه را زیاد مى‏کند و دیوانگى، جذام، پیسى و ترس را دور می‏کند.

 

گوشت

پیامبر صلی‌الله علیه و آله:

مَنْ تَرَکَ اللَّحْمَ اَرْبَعینَ صَباحا ساءَ خُلُقُهُ. مَنْ اَکَلَ اللَّحْمَ اَرْبَعینَ صَباحا، قَسا قَلْبُهُ.

 

هر کس چهل روز گوشت نخورد، بد اخلاق می شود. هر کس چهل روز گوشت بخورد، سنگدل میشود.

 

کاسنی

پیامبر خدا صلی‌الله علیه و آله و سلّم:

الهِندَباءُ سَيِّدُ البُقولِ. کاسنى، مهتر همه ی سبزى‏هاست.

 

نمک

پیامبر صلی‌الله علیه و آله:

یا عَليُّ اِفْتَتِحْ طَعامَکَ بِالْمِلْحِ، فَاِنَّ فیهِ شِفاءً مِنْ سَبْعینَ داءً مِنهَا: الجُنونُ وَ الْجُذامُ وَ الْبَرَصُ وَ وَجَعُ الْحَلْقِ وَ الاْضراسِ وَ وَجَعُ الْبَطْنِ. اي علی!

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

غذای خودرا با نمک آغاز کن، چرا کـه در نمک درمان هفتاد درد اسـت؛ دیوانگی، خوره، پیسی، گلودرد، دندان‌درد و دل درد، از جمله این دردهاست.

 

کندر

پیامبر صلی‌الله علیه و آله:

عَلَيْکُمْ بِاللُّبَانِ فَإِنَّهُ يَمْسَحُ الْحَرَّ مِنَ الْقَلْبِ کَمَا يَمْسَحُ الْإِصْبَعُ الْعَرَقَ عَنِ الْجَبِینِ وَ يَشُدُّ الظَّهْرَ وَ يَزِیدُ فِي الْعَقْلِ وَ يُذَکِّي الذِّهْنَ وَ يَجْلُو الْبَصَرَ وَ يُذْهِبُ النِّسْيَانَ.

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

کندر بخورید؛ زیرا همان‌ طور کـه انگشت، عرق را از پیشانی پاک میکند، کندر هم سوزش قلب را میبرد و کمر را محکم و عقل را زیاد می کند و ذهن را ذکاوت و چشم را جلا می‌بخشد و فراموشی را از میان می برد.

 

انجیر

پیامبر صلی‌الله علیه و آله:

کُلُوا التّینَ الرَّطْبَ وَ الْیابِسَ فَاِنَّهُ يَزیدُ فِي الجِماعِ وَ يَقْطَعُ الْبَواسیرَ وَ يَنْفَعُ مِنَ النِّقْرِسِ, و الاِبرِدَةِ

 

انجیر تازه و خشک بخورید، چرا کـه قدرت هم‌بستری را زیاد، بواسیر را ریشه کن می کند و برای نِقرِس و سردی مزاج مفید اسـت.

 

عدس

رسول اکرم صلی‌الله علیه و آله:

یا عَليُّ عَلَیکَ بِالعَدَسِ فَإِنَّهُ مُبارَکٌ مُقَدَّسٌ وَ هُوَ يُرِقُّ القَلبَ و َيُکثِرُ الدَّمعَةَ و َإِنَّهُ بارَکَ عَلَیهِ سَبعونَ نَبیّا.

توصیه های ائمه درباره میوه ها و اهمیت تغذیه در اسلام

اي علی تـو را سفارش میکنم بـه خوردن عدس، زیرا مبارک و پاک اسـت، قلب را رقیق و اشک را زیاد می کند و هفتاد پیامبر پیوسته ازآن استفاده می کردند.

 

پیاز

قال رسول‌الله – صلی‌الله علیه و آله:

إذا دَخَلْتُمْ بِلاداً فَکُلُوا مِنْ بَصَلِها يَطْرُدُ عَنْکُمْ وَباها.

هر گاه وارد شهری شدید از پیاز آن جا بخورید؛ زیرا با خوردن پیاز آن شهر از امراض عمومی آنجا در امان هستید.

 

انار

قال النَّبِيُّ – صلی‌الله علیه و آله:

کُلُوا الرُّمّانَ بِشَحْمِهِ فَإنَّهُ دَبّاغٍ لِلْمعْدَةِ.

انار رابا پیه و پرده‌هاي نازک روی دانه‌ها بخورید، زیرا معده را ضد عفونی میکند.

 

خرما

قال رسول‌الله – صلی‌الله علیه و آله:

کُلُوا التَّمْرَ عَلَي الرّیق فَإنَّهُ يَقْتُلُ الدُّودَ.

در حال ناشتا خرما بخورید، زیرا کرم و انگل‌هاي «روده و معده» را می کشد.

 

سیب

قال النَّبِيُّ – صلی‌الله علیه و آله:

کُلُوا التُّفاحَ عَلَي الرّیقِ فَإنَّهُ نَصُوحُ المِعدَةِ.

سیب را در حال ناشتا بخورید، زیرا معده را پاکیزه می‌گرداند.

 

کاهو

قال رسول‌الله – صلی‌الله علیه و آله:

کُلِ الْخَسْ، فَاِنَّهُ يُورِثُ النُّعاسَ وَ يَهْضِمُ الطَّعامَ.

کاهو بخورید؛ زیرا کاهو خواب‌آور اسـت و غذا را زودهضم میکند.