آیا میدانید برخی از بیماری های گوجه فرنگی به قدری آسیبزا و زیانبار هستند که اگر قرار باشد از مزرعهای ۸۰ الی ۱۰۰ تن گوجه فرنگی برداشت شود، این آفات و بیماریها میتوانند برداشت آن مزرعه را به ۲۰ تن کاهش دهند؟
با توجه به اینکه در ایران سطح زیر کشت گوجه فرنگی به بیش از ۱۵۰ هزار هکتار و تولید آن به بالای ۶ میلیون تن میرسد، پیشگیری و درمان بیماری های گوجه فرنگی همواره از دغدغههای اصلی کشاورزان به شمار میآید و متأسفانه سهل انگاریهای کوچک میتوانند ضرر و زیانهای بسیاری را برای شما کشاورزان عزیز در پی داشته باشند.
ممکن نیست در حیطه کشت گوجه فرنگی فعالیت داشته باشید و تابهحال نام بیماری پیچیدگی برگ گوجه فرنگی به گوشتان نرسیده باشد. پیچیدگی برگ از رایجترین بیماری های گوجه فرنگی است که به طور ناگهانی اتفاق افتاده و در آن بوته گوجه فرنگی برگهای خود را (به ویژه برگهای پیر مجاور خاک) حلقه میکند.
در این پدیده برگها از بیرون به سمت مرکز جمع شده و در برخی موارد تا ۷۵ درصد گیاه تحت تأثیر این بیماری قرار میگیرد. تحقیقات نشان داده است دلیل اصلی بروز پیچیدگی برگ گوجه فرنگی درجه حرارت بالا، هرس زیاد و خاک مرطوب است.
اگر متوجه شدهاید گوجه فرنگیهای شما به این بیماری مبتلا شدهاند، فقط کافی است از هرس بیش از حد خودداری کرده و مطمئن شوید که خاک آب اضافی را تخلیه میکند. در این نوع از بیماری های گوجه فرنگی برخلاف ظاهر نه چندان زیبای بوته، رشد گوجه فرنگی تحت تأثیر قرار نگرفته و شما میتوانید گوجه فرنگیهای خوبی برداشت کنید.
در این بخش از بررسی بیماری های گوجه فرنگی بسیار شایع لازم است با عارضه لکه برگ گوجه فرنگی آشنا شوید که در آن لکههای زرد رنگی روی برگ گیاه به وجود میآیند. درون این لکهها مراکز خاکستری تیره دیده شده که درنهایت به از بین رفتن شاخ و برگ گوجه فرنگی و افتادن گیاه منجر میشوند.
مسبب اصلی بروز این بیماری، قارچی به نام Septoria lycopersici است که سبب آلوده شدن شاخ و برگ گوجه فرنگیهای مزرعه یا گلخانه شما میشود. برای درمان این بیماری توصیه میکنیم از آبیاری بوتههای گوجه فرنگی به صورت مکرر پرهیز کنید.
آبیاری میتواند سبب برگشت مجدد اسپورهای روی برگ به خاک شده و چرخه بیماری را ادامه دهد. توصیه میشود از باکتری کش و قارچ کش استاندارد و باکیفیت استفاده کنید.

ممکن است برایتان پیش آمده باشد زمانی که بوتههای گوجه فرنگی شما بسیار سرحال و شاداب به نظر میرسند، ناگهان متوجه شوید در حال پژمردگی هستند. قطعاً این اتفاق برای هیچ کشاورزی خوشایند نبوده و منجر به نگرانی شما از بابت نابودی محصول میشود.
در بیماری فوزاریوم که از بیماری های گوجه فرنگی شایع شناخته میشود، ممکن است در ابتدا تنها یک طرف گیاه پژمرده شده و در ادامه پژمردگی به کل گیاه سرایت کند. با ادامه آبیاری وضعیت بدتر شده و ظرف ۱ الی ۲ روز محصول شما از بین میرود.
عامل بروز این بیماری قارچ تند و زنندهای تحت عنوان Fusarium oxysporum f.sp.lycopersici است که به سیستم عروقی گوجه فرنگی حمله کرده و لولههای آوند چوبی گیاه که وظیفه انتقال آب و مواد معدنی از ریشه به برگ را بر عهده دارند از بین میبرد.
برای رفع این مشکل در ابتدا محصولات خود را بچرخانید تا هر سال گوجه فرنگی در همان قسمت پرورش نیابد. اگر در گذشته تجربه از بین رفتن گوجه فرنگی در اثر فوزاریوم را داشتهاید، انواع مقاوم به فوزاریوم را خریداری کنید؛ زیرا برخلاف تصورتان قارچ میتواند در خاک باغ و گلخانه شما حتی در زمستان نیز زنده بماند.
شته جزو رایجترین بیماری های گوجه فرنگی طبق نظر متخصصان است، به عنوان آفتی شایع در دیگر گیاهان نیز شناخته میشود. این شته از طریق دهان مکنده خود از شیره گیاهی موجود در آوندها تغذیه کرده و به رنگهای سفید، سیاه، سبز و قهوهای دیده میشود.
اگر گوجه فرنگی را به تعداد کم یا در خانه پرورش دادهاید، میتوانید برای از بین بردن این آفت از اسپری آب و صابون استفاده کنید. در موارد شدید نیز مشاوران کشاورزی توصیه میکنند ساقههای آلوده را هرس کنید. در مبارزه شیمیایی نیز استفاده از حشره کشهای پالیزین، آزادیراختین، دیکلرووس و غیره توصیه میشود.

خوشبختانه شما میتوانید کپک پودری را به راحتی در گوجه فرنگی تشخیص دهید. در این بیماری روی برگها یا ساقه گیاه لکههای سفیدی دیده میشوند به گونهای که گویا کسی برگها را با پودر سفید مسواک زده است. اگر قارچها رشد کنند، به زرد و سپس قهوهای شدن برگهای گوجه فرنگی منجر میشوند.
معمولاً این بیماری به دلیل کمبود جریان هوا و رطوبت زیاد در گلخانهها بیشتر از فضای باز ایجاد میشود و بهترین راه پیشگیری از آن اسپریکردن فرمولی با پایه گوگرد روی گوجه فرنگی است.
از دیگر بیماری های گوجه فرنگی باید به عارضه موزاییک گوجه فرنگی اشاره کنیم که توسط ویروس Tomato mosaic virus ایجاد میشود و اصلیترین علائم آن شامل لکههای سبز روشن و تیره روی برگ گوجه فرنگی است که به شکل موزاییک معروف هستند.
ممکن است متوجه آلودگی میوه، نکروز شدن و خمیدگی برگها به سمت بالا نیز باشید. برای کنترل این بیماری لازم است نسبت به کاشت ارقام مقاوم گوجه فرنگی، ضدعفونی کردن خاک و بستر کشت نشا و شستشوی مداوم اقدام کنید تا بیماری تا حدودی کاهش یابد.
این بیماری توسط قارچی به نام Alternaria alternata ایجاد میشود که در این بیماری اندامهای هوایی گیاه همچون برگ، دم برگ و ساقه گوجه فرنگی درگیر میشوند. کشاورز عزیز توجه داشته باشید ممکن است در این بیماری شاهد یک سری لکههای تیره روی برگ یا ساقه گیاه باشید که به شکل دایرههای متحدالمرکز قرار گرفتهاند.
همچنین این عارضه در اثر بارندگی یا آبیاری زیاد بیشتر منتقل میشود. به منظور درمان این نوع از بیماری های گوجه فرنگی باید در ابتدا اقدامات پیشگیرانهای همچون استفاده از ارقام بادوام و تنظیم آبیاری را جدی بگیرید.
برای کنترل این سبک از بیماری های گوجه فرنگی نیز طبق توصیه متخصصان بهتر است از قارچ کش کلروتالونیل استفاده کنید تا از گسترش ویروس تا حدودی پیشگیری به عمل آید.

اگر مزرعه یا گلخانه شما با آفات و بیماریهای زیانبار مواجه شده است، با یک تماس قدم مهمی در مسیر نجات محصولات زراعی خود بردارید. فرقی نمیکند درگیر بیماری های گوجه فرنگی باشید یا آفت زدن دیگر صیفیجات، بههرحال گلخانه آوین برای درمان این بیماریها همراه شما خواهد بود.
مشاوران باتجربه و حرفهای تیم آوین گرین با فعالیت چندین ساله در حوزه تشخیص و درمان بیماریهای گیاهی آماده هستند تا اقدامات لازم را جهت پیشگیری و درمان محصولات مختلف کشاورزی به انجام رسانده و مزرعه یا گلخانه شما را از ضرر و زیان حفظ کنند.
علاوه بر این شما میتوانید با خرید محصولات مرغوب و استانداردی همچون انواع بذر و نشا گیاهان شامل بذر گوجه فرنگی و نشا گوجه فرنگی، کود و سموم مختلف احتمال بروز بیماریهای مختلف را در محصولات مزرعه خود کاهش دهید. در این زمینه تنها کافی است با مشاوران آوین تماس حاصل کرده و راهنماییهای لازم را دریافت کنید.