دستگاه گوارش بخش مهم و گستردهای از بدن است. از دهان تا راستروده را شامل میشود. یکی از شایع ترین بیماری های گوارشی مشکلات هضم است. دستگاه گوارش در طول هضم و جذب غذا مواد ضروری را جذب کرده و مواد زائد را دفع میکند.
گاهی علائم بسیار کوچک و جزئی باعث مشکلات هضم میشود. اگر به این علائم توجه نشود، ممکن است بیماری جدی و مزمن شود. در این شرایط درمان آن چالشهای بیشتری دارد.بیماریهای گوارشی هرساله میلیونها نفر را در جهان تحت تاثیر قرار میدهند.
دستگاه گوارش شامل مری، معده، روده کوچک، روده بزرگ، کبد، کیسه صفرا و پانکراس میشود. مشکل در هرکدام از این اندامها میتواند هضم و جذب غذا را با مشکل مواجه کند. اختلالات گوارشی میتوانند خفیف تا شدید باشند. ازآنجاییکه بسیاری از علائم آنها مشابه است، حتما باید برای بررسی دقیق به پزشک متخصص مراجعه کرد.
مشکلات هضم میتواند مربوط به اختلال در هر بخش دستگاه گوارش باشد. معمولا این بیماریها و اختلالات علائم مشابهی دارند. از شایعترین علائم مشکلات هضم میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
* خونریزی
* نفخ
* یبوست
* اسهال
* سوزش سر دل
* درد معده
* حالت تهوع و استفراغ
* درد شکم
* مشکلات بلع
* افزایش یا کاهش وزن
به نقل از healthline دررابطهبا علائم جدی مشکلات هضم:
برخی از علائم جدیتر هستند و میتوانند به معنای وجود یک مشکل پزشکی اورژانسی باشند. اگر علائمی مانند مدفوع خونی، استفراغ مداوم، گرفتگی شدید شکم، تعریق یا کاهش وزن ناگهانی و ناخواسته داشتید، حتما به دکتر متخصص گوارش مراجعه کنید.
* دکتر صیاد کاشف
* دکتر علی عرفانی کریم زاده طوسی
* دکتر علیرضا غریب پور
* دکتر حمیدرضا زیوری فر
* دکتر مهدی علی مددی
* دکتر محمد سبحانی
مشکلات زیادی میتوانند روی هضم غذا تاثیر بگذارند. شرایط از خفیف تا جدی متغیر است. برخی مشکلات با درمان ساده برطرف شده و برخی خطرات و عوارض زیادی به همراه دارند. از شایعترین دلایل مشکلات هضم میتوان به بیماریهای زیر اشاره کرد.
* یبوست مزمن
* عدم تحمل غذا
* عدم تحمل لاکتوز
* استفراغ
* سوزش سر دل
* بیماری التهابی روده
* اسهال
* سندروم روده تحریک پذیر
* سنگ کیسه صفرا
* مشکلات مری مانند تنگی مری
* مشکلات کبدی مانند نارسایی کبد، سیروز کبدی و انواع هپاتیت
* پانکراتیت
* مشکلات روده مانند پولیپ و سرطان
* بیماری سلیاک
* بیماری زخم معده
* عفونت معده
* رفلاکس معده.
برای تشخیص مشکلات هضم آزمایشهای مختلفی انجام میشود. پزشک باتوجهبه علائم و شرایط بیماری ممکن است هر یک از تستهای تشخیصی زیر را تجویز کند.
آزمایش خون و مدفوع: برای تشخیص انواع عفونت این آزمایشها انجام میشوند.
آندوسکوپی و کولونوسکوپی: پزشک برای مشاهده بافتهای مختلف این آزمایشها را تجویز میکند. آندوسکوپ لوله کوچک و منعطفی است که سر آن دوربین و نور تعبیه شده است. با واردشدن لوله به دستگاه گوارش هر نوع مشکل در این اندامها بررسی میشود.
سونوگرافی: گاهی با تستهای تصویربرداری مانند سونوگرافی میتوان مشکلات دستگاه گوارش را تشخیص داد.
مشکلات هضم میتواند مربوط به بیماریهای مختلف باشد. اگر پزشک تشخیص دهد که عفونت دستگاه گوارش باعث این مشکل شده است، داروهای آنتیبیوتیک تجویز میشود. گاهی ممکن است رژیم غذایی شما تغییر کند.
بهعنوانمثال افرادی که دچار بیماری سلیاک هستند، نباید گلوتن مصرف کنند. با تشخیص بیماری میتوان اقدامات درمانی لازم را انجام داد.معمولا پزشک برای رفع مشکلات هضم غذا برخی نکات را یادآور میشود. رعایت موارد زیر میتواند به درمان مشکل شما کمک کند.
۱. برنامه درمانی خود را رعایت کنید.
پس از تشخیص بیماری گوارشی پزشک داروهایی را تجویز کرده و رژیم غذایی خاصی را برای شما تهیه میکند. معمولا درمان بیماریهای گوارشی نیاز به صبر و حوصله دارد. بهموقع داروهای خود را مصرف کرده و نکات مربوط به برنامه غذایی را یادداشت کنید. رعایت رژیم غذایی تاثیر زیادی در سلامتی دستگاه گوارش دارد.
۲. محرک های گوارشی را شناسایی کنید.
برخی مواد غذایی میتوانند ناراحتی گوارشی را تشدید کنند. این محرکها از فردی به فرد دیگر متفاوت است. سعی کنید این محرکها را شناسایی کنید و تا جای ممکن خوردن آنها را محدود کنید.
بهعنوانمثال مواد غذایی مانند قهوه، محصولات لبنی و نوشیدنیهای گازدار میتوانند باعث اسهال یا نفخ شوند. باید هر روز برنامه غذایی خود را یادداشت کنید تا متوجه شوید کدام مواد غذایی باعث مشکل هضم غذا میشود.
۳. عوارض داروها را بررسی کنید.
اگر بهتازگی دچار مشکلات هضم شده و سابقه خانوادگی این عارضه نیز در خانواده شما وجود ندارد، داروهای مصرفی خود را بررسی کنید. گاهی برخی داروها روی دستگاه گوارش تاثیر گذاشته و باعث مشکلات هضم یا جذب غذا میشوند. پزشک با جایگزینکردن داروها و تغییر دوز آنها میتواند این عارضه را درمان کند.
از بسیاری از بیماریهای گوارشی میتوان با تغییر سبک زندگی پیشگیری کرد. اما برخی دیگر قابلکنترل نبوده و راهی برای جلوگیری از آنها وجود ندارد. برخی اقدامات موثر عبارتند از:
* اگر سابقه خانوادگی هر یک از سرطانهای دستگاه گوارش را دارید، حتما غربالگری آن را جدی بگیرید.
* وعدههای غذایی خود را کوچک کرده و در تعداد دفعات بیشتر بخورید. اما کالری دریافتی خود را افزایش ندهید.
* مقدار مصرف آب را افزایش دهید.
* از مصرف الکل خودداری کنید.
* فعالیت بدنی خود را افزایش دهید.
* وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید.
* رژیم غذایی سالم داشته باشید.
* استرس و اضطراب خود را مدیریت کنید.
مشکلات هضم مربوط به اختلال یا بیماری در هر یک از بخشهای دستگاه گوارش است. دستگاه گوارش از دهان تا راستروده را شامل میشود. اگر علائمی مانند یبوست، اسهال، خونریزی، سوزش سر دل، نفخ، حالت تهوع و استفراغ، درد معده یا افزایش و کاهش وزن دارید، ممکن است در هضم و جذب غذا دچار مشکل شده باشید.
مشکل هضم میتواند مربوط به اختلالی خفیف یا شدید باشد. انواع مختلف بیماریها مانند یبوست مزمن، سندروم روده تحریکپذیر، رفلاکس معده، عفونت معده یا روده، زخم معده، بیماری التهابی روده یا پانکراتیت ممکن است باعث مشکل در هضم غذا شوند. پزشک برای تشخیص بیماری، علائم شما را بررسی کرده و در مورد سوابق پزشکی و داروهای مصرفی سوال میکند.
معمولا برای درمان مشکلات هضم پزشک برنامه غذایی به شما داده و برخی مواد غذایی مانند قهوه، نوشیدنیهای گازدار و الکل را محدود میکند. علاوهبرآن ممکن است داروهایی برای درمان بیماری زمینهای تجویز شود.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد بیماریهای گوارشی و مشکلات هضم باید با دکتر گوارش و کبد مشاوره داشته باشید. شما میتوانید از طریق سایت دکترتو اقدام کرده و با پزشک خود به صورت حضوری، آنلاین یا تلفنی در ارتباط باشید.