بیوگرافی مریم میرزاخانی؛ نابغه ریاضی ایرانی

بیوگرافی مریم میرزاخانی به عنوان یکی از ارزنده ترین بیوگرافی ها در دنیای علم ریاضیات شناخته می شود. ایشان برنده جایزه فیلدز، بالاترین جایزه در دنیای ریاضیات است. اما جالب است بدانید مریم اولین زن در جهان و اولین ایرانی برنده این جایزه گرانبها می باشد.

او در زندگی کوتاه 40 ساله خود توانست بسیاری از قضیه های لاینحل ریاضی را به اثبات رسانده و آن ها را حل کند. تلاش ها و افتخارات او در دنیای ریاضی بی سابقه هستند. او خدمت زیادی به دنیای ریاضیات و همچنین جامعه زنان کرد. در این مطلب می خواهیم به بیوگرافی مریم میرزاخانی، این دانشمند ایرانی و زندگی خصوصی و تحصیلات او بپردازیم.

مریم میرزاخانی کیست؟

در بیوگرافی مریم میرزاخانی آمده است او متولد 22 اردیبهشت سال 1356 در تهران می باشد. او ریاضی دان ایرانی و استاد تمام دانشگاه استنفورد آمریکا بود. ایشان به جهت فعالیت در زمینه دینامیک و هندسه سطوح ریمانی و فضاهای پیمانه ای آن در سال 2014 برنده مدال فیلدز شد.

مدال فیلدز بالاترین جایزه در ریاضیات است که به فعالان این حوزه داده می شود. زمینه تحقیقاتی مریم میرزاخانی شامل نظریه تایشمولر، نظریه ارگودیک، هندسه سیمپلکتیک و هندسه هذلولوی بود. در سال 2005 وی به عنوان یکی از 10 ذهن جوان برتر از سوی نشریه پاپیولار ساینس آمریکا شناخته شد.

ایشان در 23 تیر 1396 در سن 40 سالگی به دلیل ابتلاء به سرطان پستان در بیمارستانی در کالیفرنیا درگذشت.

زندگینامه مریم میرزاخانی

در بیوگرافی مریم میرزاخانی ذکر شده است که او سومین فرزند یک خانواده فرهنگی در تهران بود. پدرش احمد میرزاخانی مهندسی از اهالی روستای فشندک طالقان در استان البرز بود. او به عنوان رئیس هیئت مدیره مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد فعالیت داشت.

مریم در دوران کودکی به نویسندگی و مطالعه رمان و کتاب داستان بسیار علاقه داشت. او همواره در مورد علاقه اش می گفت: “وقتی که بچه بودم رویایم این بود که نویسنده شوم. هیجان‌انگیزترین لحظاتم را به خواندن رمان می‌گذراندم، در واقع هر چیزی را به دستم می‌رسید می‌خواندم.”

برادر بزرگتر مریم نقش بسیار مهمی در پدید آمدن علاقه او به ریاضیات داشت. خود او در این باره می گوید: “بچه که بودم دوست داشتم نویسنده شوم. شاید برادرم بود که باعث علاقه‌مندی من به ریاضیات شد. او بود که یک روز با نقل هیجان‌انگیز داستان مربوط به حل یک معمای ریاضی مرا نسبت به ریاضیات به شوق آورد. هرچه بیشتر ریاضی را مطالعه کردم و به حل مسائل ریاضی پرداختم، بیشتر به شوق و هیجان آمدم.”

ازدواج مریم میرزاخانی

با توجه به بیوگرافی مریم میرزاخانی می توان فهمید که او در سال 2005 مصادف با سال 1384 با دکتر یان وندارک ازدواج کرد. دکتر وندارک دانشیار ریاضی در دانشگاه استنفورد و پژوهشگر سابق علوم رایانه نظری مرکز تحقیقات آی‌بی‌ام بود. ایشان اهل جمهوری چک است. این زوج دختری به نام آناهیتا داشتند.

تحصیلات مریم میرزاخانی

در بیوگرافی مریم میرزاخانی آمده است که او بعد از اتمام دوران تحصیلات ابتدایی وارد مدرسه سمپاد شد. مدرسه سمپاد همان مدرسه استعدادهای درخشان است. او به همراه دوست همیشگی اش، رویا بهشتی زواره جزء اولین دخترانی بودند که به المپیاد ریاضی راه یافتند.

این دو توانستند برنده مدل طلا و مدال نقره المپیاد شوند. مریم در دو سال متوالی 1373 و 1374 توانست مدال طلای المپیاد هنگ کنگ و کانادا را کسب نماید. همچنین او در المپیاد کانادا تنها کسی بود که نمره کامل را به دست آورد.

او در مورد این دوران از تحصیل خود می گوید که:” من در تهران به مدرسه ممتاز فرزانگان می رفتم و در این مدرسه استادان بسیار خوبی داشتم.” بنابراین تحصیل مریم در مدرسه سمپاد در موفقیت او چندان بی تاثیر نبوده است.

مریم میرزاخانی به همراه دوست خود رویا در سال 1374 وارد رشته ریاضیات دانشگاه صنعتی شریف شدند. او توانست مدرک کارشناسی ریاضی خود را از دانشگاه صنعتی شریف دریافت کند. او در آن زمان با پژوهشگاه دانش های بنیادی همکاری داشت.

مهاجرت مریم میرزاخانی به آمریکا

در اسفند ماه 1376 اتفاق بسیار ناگواری رخ داد و آن هم تصادف اتوبوس حامل دانشجویان نخبه بود. در بیست و دومین دوره از مسابقات ریاضی کشوری در اهواز دانشجویانی از دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تهران و سایر دانشگاه های کشور حضور داشتند.

اتوبوس حامل دانشجویان در بین راه تصادف کرده و 6 دانشجوی نخبه دانشگاه شریف جان باختند. گروه متشکل از مریم میرزاخانی، حسین نمازی و ایمان افتخاری در این دور از مسابقات توانسته بودند رتبه اول را کسب کنند.

مریم از طریق بورسیه تحصیلی راهی تحصیل در دانشگاه هاوارد آمریکا شد. او مدرک دکترای ریاضی خود را زیر نظر استاد دانشگاه هاوارد و برنده جایزه فیلدز، دکتر مک مولن دریافت کرد. او در مورد دانشجوی خود  مریم میرزاخانی می گوید که:

“وقتی مریم برای اولین بار به دفتر کار من آمد و با او بیشتر آشنا شدم، نوع سوالاتش با دیگر دانشجویان متفاوت بود. مریم ذهنی تصویری و تخیلی داشت (imaginative)  و هر مسئله ریاضی را مثل یک داستان طرح و تعریف می‌کرد. او در کلاس‌ها سوالات زیادی می‌پرسید و با عجله به فارسی یادداشت بر‌می‌داشت.”

اخذ مدرک دکترای ریاضیات در هاروارد

مریم میرزاخانی مدرک دکترای خود را از دانشگاه هاوارد دریافت کرد. سپس در سمت استادیار در دانشگاه پرینستون مشغول به کار شد. او در سال 2008 به درجه استاد تمام در این دانشگاه رسید. او بعد از رسیدن به سمت پروفسوری به دانشگاه استنفورد رفت و در سن 31 سالگی به عنوان استاد تمام مشغول به کار شد. دانشگاه استفورد دومین دانشگاه معتبر در دنیاست.

برنده شدن مدال فیلدز به عنوان اولین زن و اولین ایرانی

برنده شدن مدال فیلدز توسط مریم میرزاخانی یک اتفاق نادر و بسیار بزرگ بود. او در سال 2014 به جهت جهت فعالیت در زمینه دینامیک و هندسه سطوح ریمانی و فضاهای پیمانه ای آن توانست مدال فیلدز را کسب کند.

این مدل والاترین و معتبرترین جایزه در دنیای ریاضیات است. مریم اولین زن در جهان است که این مدال را دریافت می کند. او مدال فیلدز را در شهر سئول، پایتخت کره جنوبی و از رئیس جمهور این کشور دریافت کرد.

ابتلاء به سرطان و مرگ مریم میرزاخانی در 40 سالگی

در ابتدای سال 2017 میلادی مریم میرزاخانی به دلیل ابتلاء به بیماری سرطان پستان در بیمارستان بستری شد. بیماری او از چهار سال پیش تشخیص داده شده بود و سرطان به مغزاستخوان او رسیده بود. والدین او برای مراقبت از او راهی آمریکا شدند اما دیگر دیر شده بود.

چرا که مریم در 23 تیر 1396 در سن 40 سالگی دار فانی را وداع گفت. به دلیل حضور دخترش در آمریکا، او را در آرامگاه لاس گاتوس مموریال پارک در کالیفرنیا خاک کردند. او با و جود عمر کوتاهی که از خدا گرفته بود توانست خدمت بزرگی در دنیای ریاضیات به بشریت بکند.