پارس ناز پورتال

بیوگرافی نرگس آبیار؛ کارگردان سریال بامداد خمار

مجموعه : بیوگرافی بازیگران ایرانی و خارجی

در این مطلب از پارس ناز قرار است نگاهی تازه به بیوگرافی نرگس آبیار و مسیر هنری این کارگردان خلاق و پرانرژی سینمای ایران بیندازیم که این روزها با ساخت سریال سووشون دوباره به صدر اخبار آمده است. او که همیشه به روایت های انسانی و زنانه علاقه مند بوده حالا با اقتباس تلویزیونی از رمان ماندگار سیمین دانشور، توجه رسانه ها و مردم را به خود جلب کرده است.

سریال جدیدش پر از نگاه جزئی نگر، احساس و روایت های اجتماعی است و ساخت آن، نرگس آبیار را در مرکز توجه صنعت تصویر قرار داده است.

نرگس آبیار کیست؟

در بیوگرافی نرگس آبیار آمده ایشان نویسنده، فیلم نامه نویس و کارگردان شناخته شده سینمای ایران می باشد که در ششم اسفند سال ۱۳۵۰ در شهر یزد به دنیا آمده است. او تحصیلات خود را در رشته ادبیات فارسی به پایان رسانده و از همان دوران جوانی علاقه خاصی به نوشتن داشته است.

خانم آبیار فعالیت حرفه ای اش را در سال ۱۳۷۶ با داستان نویسی آغاز کرد و به تدریج مسیرش را به سینما کشاند. او با ساخت فیلم هایی همچون شیار ۱۴۳، نفس، شبی که ماه کامل شد و ابلق توانست نام خود را در میان کارگردانان موفق و تأثیرگذار سینمای ایران تثبیت کند.

آثار او بیشتر بر محور احساسات انسانی، نقش زنان در جامعه و روایت های واقعی از زندگی مردم استوار است. همین ویژگی باعث شد فیلم هایش در داخل و خارج از کشور تحسین شوند و جوایز زیادی به او تعلق گیرد.

نرگس آبیار در تازه ترین تجربه هنری خود به سراغ رمان ماندگار سووشون نوشته سیمین دانشور رفته است. او با نگاهی متفاوت و زبانی تصویری این اثر پرطرفدار را به یک سریال ۳۰ قسمتی تبدیل کرده که از نظر فضاسازی تاریخی و روایت احساسی، یکی از بزرگ ترین پروژه های تصویری او تا امروز به شمار می آید.

زندگینامه نرگس آبیار

در بیوگرافی نرگس آبیار چنین آمده که اصالتاً یزدی است و پدر و مادرش نیز اهل همین شهر هستند. او دوران کودکی و نوجوانی خود را در یزد گذراند و بعدها برای ادامه تحصیل و دنبال کردن علاقه اش در زمینه هنر و ادبیات به تهران رفت.

نرگس آبیار همیشه از خانواده اش با احترام و قدردانی یاد می کند و معتقد است اولین مشوق ها و حامیانش در مسیر نویسندگی و فیلمسازی، پدر و مادرش بوده اند. در سال ۱۴۰۰ او مادرش را از دست داد؛ اتفاقی که تأثیر عمیقی بر روحیه و زندگی اش گذاشت و خودش از آن به عنوان یکی از سخت ترین روزهای عمرش یاد کرده است.

تحصیلات نرگس آبیار

نرگس آبیار فارغ التحصیل رشته ادبیات فارسی از دانشگاه پیام نور می باشد. علاقه این شخصیت شناخته شده به ادبیات از دوران نوجوانی شکل گرفت و خیلی زود نوشتن را راهی برای بیان احساساتش یافت. جالب تر اینکه او از سنین پایین دست به قلم شد و بعدتر تصمیم گرفت این مسیر را به صورت حرفه ای دنبال کند.

در ۱۴سالگی به عنوان معلم نهضت سوادآموزی در مناطق کم برخوردار تهران کار می کرد. از این رو می توان گفت تجربه حضور میان مردم محروم، بعدها الهام بخش بسیاری از داستان هایش شد و نگاه عمیق انسانی را در آثارش شکل داد. علاقه او به نوشتن و ادبیات، زمینه ورودش به فیلمنامه نویسی و در نهایت کارگردانی را فراهم کرد.

همسر نرگس آبیار و فرزندش

نرگس آبیار در سال ۱۳۸۹ با محمدحسین قاسمی، تهیه کننده سینما ازدواج کرد. این دو زوج هنرمند برای نخستین بار در فیلم شیار ۱۴۳ با هم همکاری کردند؛ اثری که با استقبال زیاد مردم و جشنواره ها روبه رو شد و نام آن ها را به عنوان زوجی موفق در سینما مطرح کرد.

البته این را هم باید گفت که همکاری های مشترک این دو زوج هنرمند در پروژه های بعدی نیز ادامه یافت. نرگس آبیار و محمدحسین قاسمی در سال ۱۳۹۶ صاحب دختری به نام صبا شدند که همیشه از او به عنوان عشق بزرگ زندگی اش یاد می کند.

از نهضت تا هنر

نرگس آبیار در چهارده سالگی وارد مسیری شد که بعدها پایه شکل گیری نگاه انسانی و اجتماعی او در فیلمسازی شد. در آن سن با داشتن مدرک سوم راهنمایی به عنوان معلم نهضت سوادآموزی پذیرفته شد و تدریس به زنان و کودکان بی سواد را در شهرک های محروم اطراف جاده ساوه آغاز کرد.

تجربه زندگی و کار در میان مردم ساده و زحمتکش از نقاط مختلف ایران، تأثیر عمیقی بر او گذاشت و بعدها الهام بخش بخش زیادی از آثارش شد؛ آثاری که همگی ریشه در شناخت واقعی او از زندگی مردم دارند.

در پانزده سالگی به نوشتن روی آورد و شعرها و داستان های کوتاهش را برای نشریات مختلف می فرستاد. هیجان انتشار نخستین نوشته ها و استقبال خوب مخاطبان، او را مصمم تر کرد تا راه ادبیات را ادامه دهد. روند نویسندگی اش به قدری پرشور بود که تقریباً هر هفته شعری یا داستانی از او در صفحات نشریات به چاپ می رسید.

در هفده سالگی با دنیای نمایش آشنا شد. به طوریکه در یکی از تست های بازیگری شرکت کرد و از میان داوطلبان برای یک نقش انتخاب شد. تنها همان یک تئاتر روی صحنه رفت، اما همان تجربه کوتاه برای نرگس آبیار دنیایی تازه گشود.

او در تماس مستقیم با فضای هنر، تئاتر و اندیشه های معاصر ایران قرار گرفت و از همان زمان تصمیم گرفت پیوند میان ادبیات و تصویر را در کارهایش دنبال کند؛ پیوندی که بعدها به امضای شخصی آثار او در سینما تبدیل شد.

آغاز فعالیت هنری نرگس آبیار

همانطور که از بیوگرافی نرگس آبیار پیداست او از ۱۵ سالگی نوشتن را با فرستادن مطالب به مجلات و روزنامه ها شروع کرد. کمی بعد در سن ۱۷ سالگی با بازی در یک نمایش، نخستین تجربه اش در دنیای تئاتر را به دست آورد.

نخستین رمانش با نام کوه روی شانه های درخت در سال ۱۳۸۲ منتشر شد و توانست جایزه جشنواره کتاب دفاع مقدس را برایش به ارمغان بیاورد. همین موفقیت باعث شد نام آبیار بین نویسندگان جوان بدرخشد.

پیش از انتشار این رمان، مجموعه داستان هایی مانند دو خط (۱۳۷۸)، عروس آسمان (۱۳۷۹) و قصه زنی که همه اش یأس های فلسفی داشت (۱۳۸۱) را ویژه نوجوانان نوشته بود. این آثار زمینه ساز رشد او به عنوان نویسنده ای جدی در ادبیات معاصر ایران شدند.

آغاز فعالیت سینمایی نرگس آبیار

نرگس آبیار در سال ۱۳۸۴ با ساخت فیلم کوتاه بن بست مهربان وارد دنیای فیلمسازی شد. این فیلم توجه جشنواره ها را جلب کرد و جایزه بهترین فیلم کوتاه داستانی از جشنواره ستایش را برایش به همراه داشت. پس از آن چند فیلم کوتاه و مستند دیگر ساخت که در جشنواره های بین المللی به نمایش درآمدند و نام او را به عنوان کارگردانی خلاق بر سر زبان ها انداخت.

بد نیست بدانید که خانم آبیار در کنار فیلمسازی، همچنان به نوشتن فیلمنامه های بلند ادامه داد و به تدریج مسیر حرفه ای اش در سینما محکم تر شد.

اولین فیلم بلند سینمایی نرگس آبیار

فیلم اشیاء از آنچه در آینه می بینید به شما نزدیک ترند نخستین اثر بلند نرگس آبیار در سینما به حساب می آید. این فیلم در سال ۱۳۹۱ با تهیه کنندگی محمدحسین قاسمی ساخته شد که در مرداد ۱۳۹۴ روی پرده رفت. در این اثر بازیگرانی همچون گلاره عباسی، حسام بیگدلو، رامسین کبریتی، امیر غفارمنش و گیتی معینی ایفای نقش کردند.

باید گفت خانم آبیار در اولین تجربه بلند خود به سراغ موضوعی اجتماعی رفت و توانست دنیای واقع گرایانه ای بسازد که نگاه انسانی و مهربان او را به زندگی آشکار می کرد. همین فیلم نقطه آغاز مسیر درخشانی شد که بعدها با ساخت آثاری همچون شیار ۱۴۳، نفس، شبی که ماه کامل شد و ابلق ادامه یافت.

نگاهی به آثار هنری نرگس آبیار

فیلم شیار ۱۴۳

فیلم شیار ۱۴۳ یکی از تأثیرگذارترین آثار نرگس آبیار است که روایت مادرانه ای از عشق، فراق و امید را به تصویر می کشد. داستان درباره مادری است که پسر جوانش به جبهه رفته و او هر روز با دلی پر از انتظار چشم به راه بازگشتش است.

این فیلم دومین تجربه کارگردانی آبیار بود و از خاطره ای با همین نام در کتاب تفحص نوشته حمید داودآبادی الهام گرفته شد. همچنین رمانی با همین عنوان به قلم خود نرگس آبیار توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است.

در این فیلم بازیگرانی همچون مریلا زارعی، مهران احمدی، جواد عزتی و گلاره عباسی نقش آفرینی کردند و حضور درخشان مریلا زارعی در نقش مادر، تحسین گسترده ای را برانگیخت. شیار ۱۴۳ در جشنواره فیلم فجر موفق به دریافت جایزه ویژه هیئت داوران برای کارگردانی و سیمرغ بهترین فیلم از نگاه تماشاگران شد.

این فیلم در اکران عمومی هم استقبال خیره کننده ای داشت و به فروشی نزدیک به سه میلیارد تومان رسید. مریلا زارعی نیز برای همین نقش، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را به دست آورد.

فیلم سینمایی نفس

فیلم نفس در سال ۱۳۹۵ ساخته و اکران شد و یکی از احساسی ترین آثار نرگس آبیار به شمار می آید. این فیلم نگاهی کودکانه به زندگی در دهه ۵۰ دارد و داستان دختری خیال پرداز را روایت می کند که در میان واقعیت زندگی و رؤیاهایش سرگردان است.

خانم آبیار در این اثر با نگاهی لطیف و شاعرانه، بخشی از دوران پیش از انقلاب را از زاویه دید یک کودک به تصویر کشیده است.

در این فیلم بازیگرانی همچون پانته آ پناهی ها، مهران احمدی، گلاره عباسی، سیامک صفری، شبنم مقدمی و جمشید هاشم پور حضور داشتند. جالب است بدانید که فیلم سینمایی نفس در جشنواره فجر درخشید و جوایزی از جمله بهترین فیلم در بخش نگاه ملی و بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای شبنم مقدمی را به خود اختصاص داد.

شبی که ماه کامل شد

فیلم سینمایی شبی که ماه کامل شد نقطه اوج کارنامه نرگس آبیار محسوب می شود. این فیلم در سال ۱۳۹۷ در سی وهفتمین جشنواره فیلم فجر اکران شد و با نامزدی در ۱۳ رشته، موفق به کسب ۶ سیمرغ بلورین از جمله بهترین فیلم، بهترین کارگردان، بهترین بازیگر نقش اول زن و مرد، بازیگر نقش مکمل زن و چهره پردازی شد.

این اثر بر پایه داستانی واقعی از زندگی عبدالحمید ریگی و فائزه منصوری ساخته شده و با نگاهی انسانی به عشق، ترس و تعصب می پردازد. در این فیلم بازیگرانی مثل هوتن شکیبا، الناز شاکردوست، فرشته صدرعرفایی، شبنم مقدمی، آرمین رحیمیان و پدرام شریفی نقش آفرینی کردند.

فیلم ابلق

فیلم ابلق تازه ترین ساخته نرگس آبیار است که در سال ۱۳۹۹ تولید شد و توانست سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را از جشنواره فیلم فجر دریافت کند.

در این فیلم داستان زنی به نام راحله روایت می شود که همراه همسرش علی و دختر کوچکشان در یکی از مناطق حاشیه ای تهران زندگی می کند. فیلم نگاهی زنانه و قدرتمند به موضوع امنیت زنان و نقش آن ها در جامعه دارد.

به جرات می توان گفت بازی بهرام رادان، هوتن شکیبا، الناز شاکردوست، مهران احمدی، گلاره عباسی و گیتی معینی در کنار کارگردانی دقیق خانم نرگس آبیار باعث شد ابلق به اثری بحث برانگیز و مورد علاقه منتقدان تبدیل شود.

سریال سووشون

رمان ماندگار و پرخواننده سووشون نوشته سیمین دانشور، الهام بخش نرگس آبیار برای ساخت نخستین سریال بلند خود شده است. این مجموعه عاشقانه در بستر تاریخی سال های جنگ جهانی دوم و در شهر شیراز روایت می شود و محور آن نقش زنان در روزگار آشوب و بی ثباتی است.

سووشون با تهیه کنندگی محمدحسین قاسمی، همسر نرگس آبیار، یکی از پرحاشیه ترین پروژه های شبکه نمایش خانگی است که در مسیر فیلم برداری و پخش خود با چالش های مختلفی روبه رو شد. این مجموعه در تاریخ ۹ خرداد ۱۴۰۴ در پلتفرم نماوا آغاز به پخش کرد و تنها پس از انتشار نخستین قسمت، انتشار قسمت های بعد به دلیل برخی اختلافات نظارتی در ابهام قرار گرفت.

در این سریال بازیگرانی همچون بهنوش طباطبایی، میلاد کی مرام، هوتن شکیبا، سام درخشانی، آزاده صمدی، ترلان پروانه و مجید صالحی ایفای نقش کرده اند.

بامداد خمار؛ دیگر سریال جدید نرگس آبیار

نرگس آبیار پس از ساخت آثار سینمایی موفق این بار با سریال بامداد خمار به سراغ روایتی عاشقانه و احساسی رفته است. این سریال مورد انتظارِ نمایش خانگی به تهیه کنندگی محمدحسین قاسمی در سکوت رسانه ای ساخته شده و قرار است از پلتفرم شیدا منتشر شود.

داستان درباره دختری از خانواده ای ثروتمند است که عاشق مردی از طبقه پایین جامعه می شود؛ عشقی که در تقابل با سنت، طبقه و آبرو قرار می گیرد. در این مجموعه بزرگ، چهره هایی چون ترلان پروانه، نوید پورفرج، گلاب آدینه، رضا کیانیان، لاله اسکندری، مرجانه گلچین، علی مصفا و پدرام شریفی بازی دارند. آبیار امیدوار است بامداد خمار بدون حاشیه های سری قبلی منتشر شود و ارتباط عمیقی با مخاطب برقرار کند.

ویژگی آثار نرگس آبیار

آثار نرگس آبیار همواره ترکیبی از لطافت انسانی و واقع گرایی اجتماعی اند. او با نگاهی شاعرانه، جنگ و پیامدهای آن را بر انسان های عادی، به ویژه زنان، به تصویر می کشد. شخصیت های زن در آثار او معمولاً افرادی معمولی هستند که در موقعیت های سخت به نماد مقاومت و مهر تبدیل می شوند.

او همچنین به مهارت تلفیق دنیای کودکانه، خیال و واقعیت شهرت دارد و روایاتش ساده و بی ادعاست اما عمقی احساسی و فلسفی در خود دارد. توانایی داستان پردازی آبیار در کنار تسلطش بر زبان سینما، ساختار روایی آثارش را منحصربه فرد کرده و او را به یکی از چهره های اثرگذار هنر معاصر ایران بدل ساخته است.

نرگس آبیار و مسیر جهانی شدن با فیلم نفس

فیلم نفس یکی از مهم ترین آثار نرگس آبیار است که علاوه بر موفقیت در جشنواره فجر در سطح بین المللی نیز درخشید. این فیلم که داستانی از نگاه کودکی در روزهای جنگ را روایت می کند دو جایزه ارزشمند از سی وچهارمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرد.

جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای شبنم مقدمی و جایزه بهترین فیلم در بخش نگاه ملی. نفس در سال ۲۰۱۸ به عنوان نماینده رسمی سینمای ایران برای حضور در رقابت اسکار انتخاب شد، افتخاری که جایگاه آبیار را در میان کارگردانان بانوی ایرانی تثبیت کرد.

علاقه نرگس آبیار به سینمای حاتمی کیا

خانم نرگس آبیار همیشه از فیلم های ابراهیم حاتمی کیا با احترام و تأثر یاد می کند. او می گوید در برهه ای از زندگی با دیدن آثار او بسیار گریسته و نگاهش به انسان، ایمان و مفهوم مقاومت را تغییر داده است. فیلم «از کرخه تا راین» را تأثیرگذارترین و محبوب ترین اثر حاتمی کیا در میان کارهایش می داند؛ فیلمی که به گفته خودش روح و ذهن او را تکان داده و الهام بخش بخشی از مسیر هنری اش شده است.

نگاه متفاوت به زندگی شهری و مدرن

نرگس آبیار از منتقدان جدی سبک زندگی مدرن است و با فضای شلوغ و مصنوعی شهرنشینی ارتباط عمیقی برقرار نمی کند. او می گوید از مدرنیته فاصله دارد و این احساس را در آثارش هم می توان دید؛ دنیایی انسانی، خاکی و بی آلایش که با طبیعت و احساس گره خورده است.

چیزی که در مورد ویژگی های شخصیتی خانم آبیار بسیار جالب و شنیدنی می باشد این است که ایشان حتی فرآیند نوشتن را به شیوه سنتی انجام داده و ترجیح می دهد دست نوشته هایش روی کاغذ خلق شوند تا پشت صفحه سرد کامپیوتر.

تجربه دشوار زنان در سینما

خانم نرگس آبیار بارها بیان کرده زن بودن در مسیر فعالیت سینمایی اش بزرگ ترین مانع بوده است. زیرا باید چندین برابر تلاش می کرد تا اعتماد و باور دیگران را نسبت به توانایی های خود جلب کند. به باور ایشان این نابرابری ریشه ای تاریخی دارد و در جهان نیز کمابیش وجود دارد؛ هنوز بسیاری از زنان در عرصه هنر نه بر پایه خلاقیت، بلکه بر اساس جنسیت قضاوت می شوند.

قهرمانان ذهنی و تأثیرپذیری هنری

نرگس آبیار در مسیر سینمایی خود، از فیلمسازان بسیاری آموخته است. او دو نام را بیش از دیگران الهام بخش می داند: کریشتوف کیشلوفسکی، خالق سه گانه «آبی، سفید، قرمز» با نگاهی شاعرانه و فلسفی به زندگی و الخاندرو گونسالس ایناریتو، کارگردان مکزیکی که جهان درونی انسان را با واقع گرایی و احساس عمیق می کاود.

کتاب ها و نویسندگی نرگس آبیار

پیش از آنکه به عنوان کارگردان شناخته شود، نرگس آبیار با قلم خود در دنیای ادبیات درخشید. او بیش از ۳۰ جلد کتاب منتشر کرده و نوشتن را از نوجوانی آغاز کرده است. آثارش شامل داستان های کودک و نوجوان، زندگی نامه های انگیزشی و روایت های مستند از دوران جنگ است.

از شاخص ترین کتاب هایش می توان به به کی می گن قهرمان (درباره شهید سید علی اندرزگو)، نفس (که هم زمان با فیلم آن منتشر شد) و بازآفرینی مجموعه هزار و یک شب برای کودکان اشاره کرد. ادبیات برای خانم آبیار مسیری بوده تا تخیل و عاطفه را با واقعیت اجتماعی در هم بیامیزد.