همه ابعاد بیمه شخص ثالث به نوعی با مبلغ دیه گره خورده است. از پرداخت خسارت و دیه تصادف گرفته تا مبلغ حق بیمه، مستقیما از مبلغ دیه تاثیر میگیرند. این نرخ حتی میتواند عملکرد بیمهگرها را تحت تاثیر قرار دهد و آنها را به سمت زیاندهی سوق دهد. در ادامه بررسی میکنیم که تاثیر نرخ دیه بر بیمه شخص ثالث چگونه است و در سال ۱۴۰۵ با چه اعدادی روبهرو هستیم.
چه هنگام خرید حضوری و چه در زمان خرید آنلاین بیمه شخص ثالث اولین چیزی که به چشم میآید، قیمت آن است. هرچقدر که دیه در سال افزایش پیدا کند، نرخ بیمه شخص ثالث نیز بالا میرود. تاثیر این افزایش اینقدر مهم است که در سالهای گذشته که نرخ دیه افزایش پیدا میکرد اما نرخ حق بیمه ثالث تغییری نمیکرد، شرکتها در این رسته بیمهای تا ۳۵درصد زیانده میشدند.
دیه در سال ۱۴۰۵ به اندازه ۳۱درصد افزایش پیدا کرد و به دنبال آن حق بیمه نیز ۳۱درصد بیشتر شد. نرخ دیه سالهای ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵ در جدول زیر آمده است که میتواند تاثیر نرخ دیه بر بیمه شخص ثالث را به شکل واضحی مشخص کند:
| سال | ۱۴۰۳ | ۱۴۰۴ | ۱۴۰۵ |
|---|---|---|---|
| دیه در ماههای عادی | یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان | یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان | ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان |
| دیه در ماههای حرام | یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان | ۲ میلیارد و ۱۳۳ میلیون تومان | ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان |
دیه در ماههای حرام هجری (محرم، رجب، ذیالقعده و ذیالحجه) ۳۳/۳۳درصد بیشتر درنظر گرفته میشود. در جدول نرخ بیمه شخص ثالث 1405 که در زیر آمده است نیز تاثیر نرخ دیه بر بیمه شخص ثالث را بهخوبی درک میکنید:
| نوع خودرو | حق بیمه پایه در سال ۱۴۰۳ | حق بیمه پایه در سال ۱۴۰۴ | حق بیمه پایه در سال ۱۴۰۵ |
|---|---|---|---|
| سواری کمتر از ۴ سیلندر | ۴,۱۲۹,۰۰۰ تومان | ۵,۶۳۶,۰۰۰ تومان | ۷,۵۵۲,۰۰۰ تومان |
| پیکان، پراید و سپند (رنو پیکی) | ۴,۸۸۹,۹۰۰ تومان | ۶,۶۷۴,۷۰۰ تومان | ۸,۹۴۴,۰۰۰ تومان |
| سایر ۴ سیلندرها | ۵,۷۴۷,۸۰۰ تومان | ۷,۸۴۵,۷۰۰ تومان | ۱۰,۵۱۳,۲۰۰ تومان |
| بیش از ۴ سیلندر | ۶,۴۳۳,۰۰۰ تومان | ۸,۷۸۱,۰۰۰ تومان | ۱۱,۷۶۶,۵۰۰ تومان |
تاثیر نرخ دیه بر بیمه شخص ثالث خودش را بر سقف تعهدات مالی بیمهگرها نیز نشان میدهد. تعهدات مالی و جانی بیمهگرها در بیمه ثالث بر اساس دیه کامل مرد مسلمان تعیین میشود. سقف تعهد جانی بیمهگرها همیشه (حتی با پرداخت تنها حق بیمه پایه) برابر با ۱۰۰درصد دیه در ماههای حرام است. سقف تعهد راننده در بیمه شخص ثالث نیز که همان بیمه حوادث راننده و سرنشینان است برابر با دیه کامل در ماههای غیرحرام است.
منظور از تعهد مالی در واقع سقف مبلغی است که بیمهگر هنگام تصادف و بروز حادثه بابت خسارات مالی واردشده به ماشین راننده آسیبدیده پرداخت میکند. سقف تعهد مالی نیز بر اساس درصدی از دیه تعیین میشود:
برای افزایش تعهد مالی، بیمهگزار باید حق بیمه بیشتری پرداخت کند. البته که با توجه به افزایش هزینههای تعمیر و قطعات خودرو، عملا حداقل تعهد مالی نمیتواند پاسخگوی همه خسارت باشد و راننده مقصر در این حالت باید باقی خسارت را از جیب به طرف مقابل پرداخت کند یا از همان ابتدا در هنگام خرید بیمه تعهد مالی بالاتری را انتخاب کند.
در صنعت بیمه منظور از سطح توانگری در واقع میزان توانایی یک شرکت در قبال جبران خسارات بیمهگزاران است. به عبارت سادهتر هرچقدر سطح توانگری بالاتر باشد، احتمال ورشکستگی آن بیمهگر در شرایط بحرانی کمتر است.
از سمتی هم طبق آمار رسمی در ۷ ماهه ابتدایی ۱۴۰۴ رسته بیمه شخص ثالث با تولید ۸۶۹.۱۶۲.۶۸۱ میلیون ریال بیمهنامه، رتبه دوم را در بین سایر حوزههای بیمهای به خود اختصاص داده است. به این ترتیب با افزایش نرخ دیه و همچنین افزایش همیشگی تقاضا برای تهیه بیمه ثالث، سطح توانگری بیمهگرها نیز باید بالا رود تا روند دریافت خسارت بیمهگزاران اختلال پیدا نکند و متوقف نشود.
مهمترین خسارت بیمه شخص ثالث که به بیمهگزار پرداخت میشود، دیه اعضای بدن است که در تصادفات آسیب میبینند. طبیعی است که اینجا هم تاثیر نرخ دیه بر بیمه شخص ثالث به وضوح مشخص باشد. در زیر به تعدادی از اعضای بدن و نرخ دیهشان در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ اشاره شده است:
| نوع دیه | درصد از دیه کامل | مبلغ دیه در سال ۱۴۰۴ | مبلغ دیه در سال ۱۴۰۵ |
|---|---|---|---|
| دیه شکستگی استخوان دست که مطلوب التیام یابد | ۱۰ درصد دیه کامل | ۱۶۰ میلیون تومان | ۲۱۰ میلیون تومان |
| دیه شکستگی نازکنی و درشتنی استخوان پا (هر کدام) | ۱۰ درصد دیه کامل | ۱۶۰ میلیون تومان | ۲۱۰ میلیون تومان |
| دیه شکستگی بینی | ۱۰ درصد دیه کامل | ۱۶۰ میلیون تومان | ۲۱۰ میلیون تومان |
| دیه شکستگی ترقوه | ۴ درصد دیه کامل | ۶۴ میلیون تومان | ۸۴ میلیون تومان |
| دیه یک پا یا یک دست | ۵۰ درصد دیه کامل | ۸۰۰ میلیون تومان | ۱ میلیارد و ۵۰ میلیون تومان |
در بین قوانین بیمه شخص ثالث مهمترینش این است که تهیه آن برای همه وسایل نقلیه موتوری الزامی است. به این ترتیب برای هر ماشینی که بهموقع بیمهاش را تمدید نکند، جریمه دیرکرد روزانه تعیین میشود. این جریمه بر اساس تقسیم حق بیمه پایه بدون تخفیف بر ۳۶۵ روز سال محاسبه میشود. مشخصا با افزایش نرخ دیه و به دنبال آن گرانشدن حق بیمه، این جریمه نیز بالا میرود. به عنوان مثال این مبلغ جریمه روزانه در سال ۱۴۰۴ برای پراید ۱۸,۳۵۵ تومان بوده است که در سال ۱۴۰۵ به ۲۴,۵۰۴ تومان افزایش یافته است.
تاثیر نرخ دیه بر بیمه شخص ثالث یک تاثیر همهجانبه است. هرچقدر نرخ دیه بیشتر افزایش پیدا کند، از سمتی ممکن است به بیمهگر فشار بیشتری وارد کند و از سمت دیگر میزان خسارت پرداختی و تعهدات مالی نسبت به بیمهگزار نیز دستخوش تغییر میشود.