با شروع پاییز و زمستان، بخاری، شوفاژ و سیستمهای گرمایشی ساعتهای بیشتری روشن میمانند. هوای خانه گرمتر میشود، اما همزمان رطوبت نسبی محیط کاهش پیدا میکند. نتیجه این تغییر را میتوان در خشکی پوست و لب، احساس خشکی در بینی و گلو، الکتریسیته ساکن روی لباسها و حتی خشک شدن سریع خاک گلدانها مشاهده کرد.
برای بهتر شدن شرایط، لازم نیست هوای خانه بیش از حد مرطوب شود. هدف اصلی ایجاد تعادل است؛ یعنی نه هوا آنقدر خشک باشد که آزاردهنده شود و نه رطوبت به حدی بالا برود که روی شیشه، دیوار یا وسایل خانه قطرات آب و نم ایجاد شود. رسیدن به این تعادل به انتخاب دستگاه مناسب، اندازه اتاق، شدت بخار و مدت روشن بودن آن بستگی دارد.
هوای سرد بیرون توان کمتری برای نگهداری رطوبت دارد. وقتی این هوا وارد خانه میشود و توسط سیستم گرمایشی گرم میشود، رطوبت نسبی آن پایینتر میآید. از طرف دیگر، در روزهای سرد معمولاً پنجرهها بسته میمانند و گردش هوا کمتر میشود.
در خانههایی که عایقبندی و پنجره دوجداره دارند، هوای داخل کمتر جابهجا میشود. در ساختمانهای قدیمی نیز ورود مداوم هوای سرد از درز پنجره و درها میتواند خشکی را بیشتر کند. دمای بالای بخاری یا شوفاژ هم باعث میشود احساس خشکی سریعتر ایجاد شود.
گاهی کاهش چند درجهای دمای خانه، در کنار استفاده درست از رطوبتساز، نتیجه بهتری از روشن گذاشتن دستگاه با بالاترین توان خواهد داشت.
خشکی هوا همیشه فقط با خشکی پوست مشخص نمیشود. نشانههای مختلفی میتوانند کنار هم ظاهر شوند:
البته این علائم بهتنهایی معیار دقیقی نیستند. سادهترین روش برای بررسی شرایط، استفاده از یک رطوبتسنج کوچک است. این وسیله نشان میدهد که آیا واقعاً هوای خانه خشک است یا فقط احساس گرما باعث ناراحتی شده است.
برای بیشتر خانهها، رطوبت نسبی بین ۳۰ تا ۵۰ درصد محدوده مناسبی محسوب میشود. عدد دقیق ممکن است با توجه به آبوهوا، دمای محیط، نوع ساختمان و فصل کمی تغییر کند.
اگر رطوبت بیش از حد بالا برود، معمولاً نشانههای آن بهسرعت ظاهر میشوند. تشکیل قطرات روی شیشه پنجره، خیس شدن اطراف دستگاه، بوی نم یا مرطوب شدن دیوار و پرده یعنی شدت بخار بیشتر از نیاز محیط است.
در این شرایط باید میزان خروجی کم شود یا دستگاه برای مدت کوتاهتری روشن بماند. رطوبت بیشتر همیشه به معنی هوای بهتر نیست و در محیط بسته میتواند دردسر ایجاد کند.

بخور سرد و گرم هر دو برای افزایش رطوبت هوا استفاده میشوند، اما روش کار آنها متفاوت است. مدلهای اولتراسونیک، آب را بدون جوشاندن به ذرات بسیار ریز تبدیل میکنند و مه خنک در فضا پخش میشود. این دستگاهها معمولاً صدای کمی دارند و برای اتاق خواب، محل کار و استفاده روزانه رایجتر هستند.
در بخور گرم، آب توسط بخش گرمکننده حرارت میبیند و بخار گرم تولید میشود. این مدلها معمولاً برق بیشتری مصرف میکنند و باید با فاصله مناسب از کودک، حیوان خانگی، لبه میز و مسیر رفتوآمد قرار بگیرند.
مدلهای سرد و گرم امکان انتخاب هر دو حالت را در یک دستگاه فراهم میکنند. انتخاب میان این دو نوع بیشتر به شرایط خانه، وجود کودک، مصرف برق، ظرفیت و امکانات دستگاه بستگی دارد.
بسیاری از خریداران فقط حجم مخزن را مقایسه میکنند، در حالی که ظرفیت مخزن تنها نشان میدهد دستگاه هر چند وقت یکبار به پر کردن آب نیاز دارد. میزان بخاردهی، قدرت فن، ارتفاع خروج مه، متراژ پیشنهادی و امکان تنظیم شدت نیز اهمیت زیادی دارند.
| محل استفاده | ویژگیهای کاربردی |
|---|---|
| اتاق کوچک یا میز کار | ابعاد جمعوجور و تنظیم شدت بخار |
| اتاق خواب | صدای کم، تایمر و نور قابلکنترل |
| اتاق کودک | بخور سرد، پایه پایدار و تمیزکاری آسان |
| سالن یا فضای بزرگ | بخاردهی بیشتر، مخزن بزرگ و تنظیم رطوبت |
در خانههای چنداتاقه نباید انتظار داشت یک دستگاه در سالن، رطوبت تمام اتاقهای بسته را به یک اندازه تنظیم کند. برای هر فضا باید متراژ و وضعیت گردش هوا جداگانه در نظر گرفته شود.
محل قرارگیری دستگاه تأثیر زیادی بر عملکرد آن دارد. رطوبتساز باید روی سطح صاف، ثابت و مقاوم در برابر رطوبت قرار بگیرد. میز لق، سطح شیبدار، فرش نرم یا لبه باریک محل مناسبی نیست.خروجی مه نباید مستقیم به دیوار، پرده، تلویزیون، لپتاپ، پریز برق، کتابخانه یا وسایل چوبی برخورد کند. بهتر است در اطراف دستگاه فضای کافی برای پخش شدن بخار وجود داشته باشد.
در اتاق خواب نیز قرار دادن دستگاه دقیقاً کنار بالش یا رو به صورت کار درستی نیست. هدف مرطوب شدن هوای اتاق است، نه برخورد مستقیم بخار با صورت. در اتاق کودک باید سیم برق و مخزن کاملاً دور از دسترس باشند.اگر اطراف دستگاه مرتب خیس میشود، ابتدا شدت بخار را کاهش دهید و خروجی را از دیوار و وسایل دورتر کنید.
نوع آب روی میزان رسوب داخل دستگاه اثر دارد. در مدلهای اولتراسونیک، املاح آب شهری ممکن است روی صفحه تولید بخار و دیواره مخزن باقی بمانند یا به شکل گرد سفید در اطراف دستگاه دیده شوند.استفاده از آب کماملاح یا آب مقطر میتواند میزان رسوب را کمتر کند. آب باقیمانده نیز بهتر است برای مدت طولانی داخل مخزن نماند. پیش از اضافه کردن آب تازه، آب قبلی را تخلیه کنید.
دارو، نمک، گلاب، عطر یا اسانس نباید مستقیم داخل مخزن ریخته شود؛ مگر اینکه سازنده همان مدل این کار را مجاز اعلام کرده باشد. بعضی دستگاهها پد یا محفظه جداگانه رایحه دارند و مواد معطر باید فقط در همان قسمت استفاده شوند.
مخزن و محفظه داخلی دستگاه دائماً با آب در تماس هستند. باقی ماندن آب، املاح و رسوب میتواند بعد از مدتی میزان خروج بخار را کاهش دهد. آب کهنه را تخلیه کنید و مخزن را متناسب با میزان استفاده و نوع آب تمیز نگه دارید.
اگر بخار کمتر شده، داخل مخزن بو ایجاد شده یا لایه سفید روی قطعات دیده میشود، دستگاه به شستوشو و رسوبزدایی نیاز دارد. هنگام تمیزکاری، دوشاخه باید از برق جدا شود و پایه الکتریکی نباید داخل آب قرار بگیرد.
برای آشنایی با تنظیم مدت کارکرد، نوع آب، محل مناسب و نکات نگهداری، بهتر است راهنمای استفاده صحیح از دستگاه بخور را نیز بررسی کنید.
آشپزی، حمام، باز شدن پنجره، تعداد افراد و تغییر دمای بیرون، رطوبت خانه را تغییر میدهند. به همین دلیل بهتر است دستگاه همیشه روی یک شدت ثابت کار نکند.در روزهای بسیار خشک ممکن است زمان روشن بودن بیشتر شود، اما در روزهای بارانی یا پس از حمام و آشپزی، شدت کمتر کافی است. مدلهایی که Humidistat دارند، با توجه به عدد تنظیمشده عملکرد خود را کنترل میکنند. برای دستگاههای سادهتر میتوان از یک رطوبتسنج جداگانه استفاده کرد.
مدلهای هیوتک از نظر نوع بخار، ظرفیت مخزن، روش پر کردن آب، نمایشگر، ریموت کنترل، تایمر، نور شب و میزان بخاردهی با یکدیگر متفاوت هستند.مدلهایی مانند HU14، HU18، HU22، HU28، HU35، HU36 و HU45 در گروه بخور سرد قرار میگیرند. HU25 نیز بخور سرد طرح آتش است و ظاهر متفاوتی نسبت به مدلهای معمولی دارد.
HU55 و HU56 مخزن بزرگتری دارند و برای استفاده طولانیتر قابل بررسی هستند. HU10 و HU58 نیز از مدلهای سرد و گرم محسوب میشوند و امکان انتخاب نوع بخار را در اختیار کاربر قرار میدهند.برای مقایسه ظرفیت، امکانات، تصاویر، ویدیو و قیمت روز میتوانید مدلهای دستگاه بخور سرد و گرم هیوتک را مشاهده کنید.
روشن گذاشتن دستگاه با بیشترین شدت بدون بررسی رطوبت اتاق، یکی از اشتباهات رایج است. دستگاه باید بر اساس اندازه محیط و عدد رطوبتسنج تنظیم شود.انتخاب مدل فقط بر اساس ظاهر، قرار دادن آن کنار وسایل برقی، افزودن اسانس داخل مخزن بدون اجازه سازنده و نادیده گرفتن تمیزکاری نیز میتواند باعث کاهش عملکرد دستگاه شود.رطوبتساز جای تهویه را هم نمیگیرد. در زمان مناسب، باز کردن کوتاهمدت پنجره یا استفاده از هواکش میتواند به جابهجایی هوای داخل خانه کمک کند.
برای حفظ رطوبت مناسب در فصل سرد، باید چند نکته در کنار هم رعایت شوند: اندازهگیری رطوبت، انتخاب ظرفیت مناسب، قرار دادن دستگاه روی سطح ثابت، استفاده از آب مناسب و تمیزکاری منظم. اگر روی شیشهها قطرات آب دیده میشود، خروجی زیاد است؛ اگر هوا همچنان خشک است، میتوان شدت بخار را بهتدریج افزایش داد.