زمانی که سرعت تجزیه سلولهای قرمز خون نوزاد بیشتر از حالت عادی شود، بیلیروبین به تدریج در خون تجمع پیدا میکند. در این حالت پوست و سفیدی چشم به رنگ زرد در میآید. اگرچه در بیشتر موارد زردی نوزادان بیخطر است و به خودی خود از بین میرود، اما در برخی شرایط میتواند نشاندهنده یک مشکل اساسیتر باشد.
به همین دلیل، آشنایی با علائم، روش تشخیص و درمان زردی نوزاد برای همه والدین ضروری است. در این مقاله پرسشهای مهمی همچون “از کجا بفهمم زردی نوزاد خوب شده” و سایر موضوعات مهم مرتبط با زردی نوزاد را بررسی میکنیم.
در بیشتر نوزادان زردی در عرض 2 تا 3 روز پس از تولد ظاهر میشود و در 1 تا 2 هفته از بین میرود. با وجود این، در برخی موارد زردی زودتر یا دیرتر ظاهر میشود و یا بیشتر طول میکشد. عوامل مختلفی بر مدت زمان زردی نوزاد تأثیر میگذارند، از جمله:
زردی در بیشتر موارد جای نگرانی ندارد اما گاهی نیز میتواند نشانهای از یک مشکل جدی باشد. اگر در مورد زردی نوزاد خود نگران هستید و یا پاسخ سوال “از کجا بفهمم زردی نوزاد خوب شده؟” برای شما مهم است باید به دنبال راهکار مطمئن تشخیصی باشید.
به خصوص اگر زردی در 3 روز اول زندگی ظاهر شود و یا به تدریج شدیدتر گردد، باید به آن توجه بیشتری نشان داد.اگر نوزاد شما علاوه بر زردی، علائم دیگری مانند بیحالی، خوب شیر نخوردن یا تب دارد حتما موضوع را به پزشک اطلاع دهید. پزشک میتواند با معاینه نوزاد و تجویز آزمایش زردی، سطح بیلیروبین را بررسی کند.
تعیین زمان دقیق خطرناک شدن زردی نوزاد دشوار است زیرا به عوامل مختلفی از جمله سن، وزن، سلامت کلی نوزاد و سطح بیلی روبین بستگی دارد. اما به طور کلی، زردی زمانی خطرناک تلقی میشود که شدید باشد و به سرعت پیشرفت کند یا به طور قابل توجهی تیره شود.
این روند ممکن است نشانهای از یک مشکل جدیتر باشد. همچنین طولانیتر شدن زردی بیش از حد معمول یکی از عوامل نگران کننده است.در بیشتر نوزادان، زردی طی 1 تا 2 هفته برطرف میشود اما اگر زردی بعد از 2 هفته از بین نرود، وجود مشکلات زمینهای دور از انتظار نیست.
اگر علاوه بر زردی علائمی مانند تغذیه کم، تب و ادرار تیره دیده شود، از نشانههای شدید بودن زردی است. در صورت مشاهده هر یک از این علائم، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. علائم زیر میتواند نشان دهنده زردی خطرناک در نوزاد باشد:
یکی از بهترین راهها برای جلوگیری از گسترش زردی انجام آزمایش زردی نوزاد است. آزمایش زردی در منزل راهکار طلایی برای انجام سریع و مطمئن تست بدون مراجعه به درمانگاه است. برای آگاهی از تعرفه نمونهگیری در منزل به سایت هومکا مراجعه کنید. در این روش سطح بیلی روبین نوزاد به طور مرتب بررسی میشود و در صورت نیاز، درمان مناسب تجویز خواهد شد.
بیلی روبین به طور طبیعی توسط کبد از بین میرود اما در نوزادان ممکن است کبد به طور کامل تکامل نیافته باشد و نتواند بیلی روبین را به سرعت کافی دفع کند. به همین دلیل برخی از نوزادان از جمله نوزادان نارس، نوزادانی که با وزن کم به دنیا میآیند، نوزادانی که با شیر مادر تغذیه میشوند و نوزادانی که گروه خونی آنها با مادر متفاوت است، بیشتر در معرض زردی هستند.
جدول زیر فقط یک راهنمای کلی است لذا سطوح بیلی روبین باید همیشه توسط پزشک تفسیر شود. تاثیر عوامل مختلف مانند وزن نوزاد، سلامت کلی و فاکتورهای خطر در تفسیر آزمایش باید در نظر گرفته شوند.
|
سن |
سطح بیلی روبین طبیعی (میلی گرم در دسی لیتر) |
سطح بیلی روبین خطرناک (میلی گرم در دسی لیتر) |
|
1-0 |
کمتر از 10 |
بیش از 15 |
|
3-2 |
کمتر از 12 |
بیش از 17 |
|
6-4 |
کمتر از 14 |
بیش از 18 |
|
10-7 |
کمتر از 15 |
بیش از 20 |
|
14-11 |
کمتر از 16 |
بیش از 21 |
|
21-15 |
کمتر از 17 |
بیش از 22 |
در بیشتر موارد، زردی بی ضرر است و به خودی خود درمان میشود. با این حال، اگر سطوح بیلی روبین بالا باشد، ممکن است پروسه درمان لازم باشد. درمانهای رایج شامل نور درمانی و درمان خونی است.

سطح دقیق و مطلقی را نمیتوان برای زردی نوزاد 20 روزه تعیین کرد چراکه به عوامل مختلفی مانند وزن هنگام تولد، روز شروع زردی، نوع تغذیه و سلامت کلی نوزاد بستگی دارد. نوزادان کم وزن، سطوح بیلی روبین بالاتری نسبت به نوزادان با وزن طبیعی دارند.
بعلاوه، شروع زردی در 24 ساعت اول تولد، معمولاً به معنی مقدار بالاتر بیلی روبین در خون است. از طرفی شیر مادر میتواند زردی را طولانیتر کند و سطوح بیلی روبین را کمی بالاتر ببرد. برخی بیماریها مانند کم خونی یا عفونت میتوانند سطوح بیلی روبین را افزایش دهند. به طور کلی میتوان سطوح بیلی روبین را در 20 روزگی به این صورت دستهبندی کرد:
محدودههای بیان شده یک راهنمای کلی است و سطوح بیلی روبین باید همیشه توسط پزشک تفسیر شود. پزشک سابقه سلامتی، علائم و سایر عوامل را برای تشخیص دقیق در نظر خواهد گرفت.
بهترین راه برای دانستن اینکه از کجا بفهمیم زردی نوزاد خوب شده، مراجعه به پزشک است. پزشک از طریق سطوح بیلیروبین نوزاد را با آزمایش خون بررسی کند. همچنین میتوانید با مشاهده موارد زیر در خانه، از بهبودی زردی نوزادتان مطمئن شوید.
بهترین راه برای دانستن اینکه آیا زردی نوزاد شما خوب شده است، انجام تست زردی است. این تست میزان بیلیروبین در خون نوزاد را اندازه میگیرد.یکی از راهکارهای جدید و بسیار سریع و آسان برای انجام تست زردی خدمات آزمایش در منزل است.
هومکا به عنوان مجموعه سرآمد در ارائه خدمات آزمایش در منزل، انواع آزمایشات از جمله آزمایش زردی نوزاد، آزمایش بیماریهای مقاربتی و آزمایش چکاپ بانوان و آقایان را در تمام ایام هفته ارائه میدهد.
برای بهرهمند شدن از این خدمات به وبسایت هومکا مراجعه کنید و یا با شماره 02167371 تماس بگیرید. لازم به ذکر است که هومکا نمونه گیری در منزل کرج و تهران را انجام میدهد.