معرفی فیلم های توقیفی سینمای ایران و سرنوشت آن ها

در این مطلب از پارس ناز می خواهیم به فیلم های توقیفی سینمای ایران که پس از اکران توقیف شدند بیندازیم. گاهی بعضی فیلم ها قبل از آن که به سینما برسند در همان مسیر ساخت متوقف می شوند و هیچ وقت تماشاگران آن ها را روی پرده نمی بینند. دلایلش هم زیاد است؛ از نبود بودجه و مشکلات مالی گرفته تا تاخیرهای طولانی و اختلاف های پشت صحنه. 

 

این اتفاق بیشتر سراغ فیلم هایی با سرمایه کم می رود اما گاهی حتی پروژه های بزرگ و پرهزینه هم به همین سرنوشت دچار می شوند؛ همان هایی که برایشان خرج زیادی شده، صحنه های پرزرق وبرق ساخته اند و بازیگران معروف در آن حضور داشته اند.

 

نتیجه این می شود که با وجود زحمت و انرژی زیاد، فیلم کامل می شود اما در نهایت خاک می خورد و فرصت دیده شدن پیدا نمی کند. به همین خاطر ما در این مطلب از پارس ناز می خواهیم به معرفی همین فیلم های توقیف شده قبل و بعد از اکران بپردازیم و بدانیم که چه بر سر سرنوشت آن ها آمده است.

 

فیلم سینمایی خانه پدری

فیلم «خانه پدری» ساخته و نوشته کیانوش عیاری یکی از فیلم های توقیف شده می باشد. اثری که در سال ۱۳۸۹ جلوی دوربین رفت و بازیگران مطرحی مثل مهدی هاشمی، شهاب حسینی، مهران رجبی، ناصر هاشمی، نازنین فراهانی، مینا ساداتی و معصومه بافنده در آن نقش آفرینی کرده اند. 

 

داستان فیلم سرگذشت یک خانه کهنه را از سال ۱۳۰۸ تا ۱۳۷۹ دنبال می کند. روایت با یک ماجرای تلخ آغاز می شود: دختری جوان، قربانی قتل توسط پدر و برادرش می شود؛ جنایتی که تاثیراتش نه تنها همان سال، بلکه تا دهه های بعد در زندگی آدم ها باقی می ماند. 

 

کیانوش عیاری این داستان را در قالب چند اپیزود ساخته و با نگاهی دقیق به مشکلات زنان، بخش هایی از واقعیت تلخ جامعه ایران در طول هفتاد سال را روی پرده آورده است. فیلم بیشتر بر موضوع مردسالاری تمرکز دارد و نشان می دهد چگونه چنین تفکری، بخشی از حقوق زنان را پایمال می کند. 

 

«خانه پدری» برخلاف استقبال اهل رسانه و منتقدان، هیچ وقت فرصت نمایش عمومی پیدا نکرد. تنها یک بار و آن هم در سالن وزارت فرهنگ و ارشاد برای خبرنگاران و منتقدان پخش شد. حتی نیروی انتظامی که بخشی از هزینه ساخت را پرداخت کرده بود، هنوز رضایت برای اکران نداده است. 

 

پس از سه سال توقیف، این اثر در سی ودومین جشنواره فیلم فجر نمایش داده شد؛ اما همان نمایش محدود کافی بود تا نامش در حافظه سینمای ایران ماندگار شود.

 

فیلم سینمایی آشغال های دوست داشتنی

 

آشغال های دوست داشتنی فیلمی از امیر شهاب رضویان است که جزو فیلم های توقیف شده می باشد. در این اثر بازیگران مشهوری مانند شهاب حسینی، اکبر عبدی، شیرین یزدان بخش، حبیب رضایی، هدیه تهرانی و نگار جواهریان در آن حضور دارند. 

 

فیلم سینمایی آشغال های دوست داشتنی در سال ۱۳۹۱، در دوره دولت محمود احمدی نژاد ساخته شد و داستانش به اتفاقات پس از انتخابات ۱۳۸۸ می پردازد. همین موضوع باعث شد فیلم نتواند پروانه نمایش بگیرد و سال ها در توقیف بماند. 

 

تا اینکه در مهرماه سال ۱۳۹۳، کمیسیون فرهنگی مجلس طی نامه ای به وزارت فرهنگ و ارشاد، خواستار جلوگیری از اکران این فیلم و چند اثر دیگر شد که آن ها را «فیلم های مرتبط با فتنه» خوانده بود. 

 

با وجود یک دهه انتظار «آشغال های دوست داشتنی» سرانجام پس از ۱۲ سال در گروه سینمایی هنر و تجربه تهران روی پرده رفت و فرصتی پیدا کرد تا مخاطبان با قصه و نگاه ویژه اش همراه شوند.

 

فیلم سینمایی گزارش یک جشن 

گزارش یک جشن تنها فیلم ابراهیم حاتمی کیاست که هیچ وقت اکران عمومی ندیده است. این پروژه در ابتدا با نام بانوی شهر ما شروع شد و داستانش حول یک مؤسسه فرهنگی می چرخد که توسط همسر یک رزمنده اداره می شود.

 

در این مکان جوان ها دوره های آموزشی پیش از ازدواج را می گذرانند و اگر میانشان علاقه شکل بگیرد، شرایط ازدواجشان فراهم می شود.داما همه چیز زمانی به هم می ریزد که یک سرگرد، با حکم رسمی برای تخلیه مؤسسه وارد ماجرا می شود.

 

تصمیم او برای تعطیلی اعتراض ها و تجمعات خیابانی را به دنبال دارد و مسیر داستان را به سمت اتفاقات تازه پیش می برد. رضا کیانیان، طناز طباطبایی و رویا تیموریان سه بازیگر اصلی این فیلم هستند که با نقش هایشان، به این ماجرای اجتماعی و پرچالش جان داده اند.

 

فیلم سینمایی رستاخیز 

یکی دیگر از فیلم های توقیف شده فیلم سینمایی رستاخیز می باشد. رستاخیز ساخته احمدرضا درویش، فیلمی تاریخی و مذهبی است که فیلمنامه اش نیز توسط خود او نوشته شده. این اثر در سال ۱۳۹۱ تولید شد و نام های آشنایی چون آرش آصفی، پوریا پورسرخ، حسن پورشیرازی، فرهاد قائمیان، بابک حمیدیان، بهادر زمانی، بهنام تشکر و انوشیروان ارجمند در جمع بازیگرانش دیده می شوند. 

 

در سی ودومین جشنواره فیلم فجر، «رستاخیز» درخشش زیادی داشت؛ در ۱۱ بخش نامزد دریافت سیمرغ شد و در نهایت توانست ۸ جایزه از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را به خانه ببرد. این فیلم ابتدا در ۲ دی ۱۳۹۲ در سینما فرهنگ، با حضور برخی اعضای دولت به صورت خصوصی اکران شد و سپس در ۱۶ بهمن همان سال، در کاخ جشنواره همراه با برگزاری جشنواره فجر به نمایش درآمد. 

 

با وجود کسب مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد، «رستاخیز» در ۲۴ تیر ۱۳۹۴ وارد اکران عمومی شد، اما تنها چند ساعت بعد، مخالفت علما و مراجع مذهبی با بخشی از محتوای فیلم و نمایش چهره برخی شخصیت های مذهبی، باعث شد از پرده سینماها پایین کشیده شود.

 

فیلم سینمایی عصبانی نیستم 

عصبانی نیستم به کارگردانی رضا درمیشیان در سال ۱۳۹۲ ساخته شد و بازیگران اصلی آن باران کوثری، نوید محمدزاده و رضا بهبودی هستند. 

 

داستان درباره نوید است؛ دانشجوی ستاره دار و اخراجی که با مشکلات اقتصادی و فشارهای اجتماعی دست وپنجه نرم می کند. او برای ادامه زندگی، سعی دارد در برابر بی اخلاقی های اطرافش خونسرد بماند و خشمش را کنترل کند. هدف اصلی اش هم حفظ رابطه با دختر مورد علاقه اش، ستاره، است. 

 

این فیلم در شهریور ۱۳۹۳ قرارداد اکران در گروه سینما آفریقا را امضا کرد و قرار بود بعد از «خواب زده ها» نمایش داده شود. اما مهر همان سال، کمیسیون فرهنگی مجلس با ارسال نامه ای به وزارت ارشاد، خواستار جلوگیری از اکران این فیلم و چند اثر دیگر شد؛ فیلم هایی که به گفته آن ها «مرتبط با فتنه» بودند. 

 

احمد سالک عضو کمیسیون گفته بود بعضی فیلم ها با وجود دریافت مجوز فیلمنامه و تولید در هنگام ساخت دچار تغییراتی شده اند و نمایش شان به مصلحت نظام نیست.

 

در آبان همان سال علی جنتی وزیر وقت ارشاد، اعلام کرد که این فیلم تا زمان اعمال سانسورهای مورد نظر، اکران نخواهد شد و خودش شخصاً نسخه کامل را بررسی می کند تا میزان تغییرات لازم را مشخص کند.

 

فیلم سینمایی خرس 

خرس فیلمی یکی از فیلم های توقیفی سینمای ایران است که به کارگردانی و نویسندگی خسرو معصومی و تهیه کنندگی جواد نوروزبیگی که در سال ۱۳۹۰ ساخته شد. در این فیلم بازیگران شاخصی همچون پرویز پرستویی، مریلا زارعی، فرهاد اصلانی و علی اوسیوند حضور دارند. 

 

داستان درباره مردی رزمنده است که پس از سال ها اسارت، به خانه بازمی گردد و با واقعیتی تلخ روبه رو می شود؛ همسرش با فرد دیگری ازدواج کرده است. 

 

معصومی برای این فیلم دوباره به شمال کشور رفت و این بار روایت زندگی یک جنگ زده بازگشته را به تصویر کشید. «خرس» در جشنواره فیلم فجر نمایش داده شد و مورد توجه منتقدان و سینمادوستان قرار گرفت. با این حال، پس از جشنواره تصمیمی غیرمنتظره گرفته شد؛ مجوز اکران خارجی برای فیلم صادر شد اما اجازه نمایش داخلی آن هرگز داده نشد.

 

فیلم سینمایی خانه دختر

 

خانه دختر اولین تجربه بلند سینمایی شهرام شاه حسینی است که در سال ۱۳۹۳ ساخته شد. این فیلم بازیگران شناخته شده ای مثل حامد بهداد، باران کوثری، پگاه آهنگرانی، محمدرضا هدایتی، بهناز جعفری و رعنا آزادی ور را گرد هم آورده است. 

 

داستان درباره دو دختر دانشجوست که ناگهان درگیر ماجرای مرموزی می شوند. آن ها به دنبال فهمیدن راز مرگ یکی از دختران هم دانشگاهی شان هستند؛ دختری که درست یک روز قبل از مراسم عروسی خود جانش را از دست داده است.

 

هم زمان مرتضی تلاش می کند خانه کوچکشان را هرچه سریع تر و حتی زیر قیمت بفروشد تا از محله ای که نگاه قضاوت گر اهالی آن سنگین شده، فرار کند. 

 

در ابتدای فیلم دوستان دانشجوی بهار (با بازی پگاه آهنگرانی و باران کوثری) مشغول خرید و آماده شدن برای جشن عروسی او هستند که به ناگاه خبر می رسد بهار فوت کرده و مراسم لغو شده است. این اتفاق همه را شوکه می کند و جست وجو برای یافتن حقیقت آغاز می شود. 

 

موضوع حساس و ماجرای پرچالش فیلم باعث شد «خانه دختر» پس از نمایش در سی وسومین جشنواره فیلم فجر، با مشکل جدی در مسیر اکران روبه رو شود و مسئولان از صدور مجوز نمایش عمومی آن خودداری کنند. 

 

فیلم سینمایی پریناز 

پریناز دومین فیلم بلند بهرام بهرامیان است که در سال ۱۳۸۹ با نویسندگی بابک کایدان ساخته شد. در این اثر بازیگران مطرحی مانند فاطمه معتمدآریا، مصطفی زمانی، حمید فرخ نژاد، طناز طباطبایی، فرهاد آئیش، مژگان بیات، شبنم قلی خانی و فرخ نعمتی حضور دارند. 

 

ماجرا از آنجا شروع می شود که پریناز پس از مرگ مادرش تنها می شود و سراغ خاله اش می رود تا جایی برای زندگی پیدا کند. خاله ابتدا حاضر به پذیرش او نیست. اما در جریان اتفاقاتی مجبور می شود پریناز را نزد خود نگه دارد؛ هرچند این کنار هم بودن اصلاً ساده و بی دردسر نیست. 

 

فیلم قرار بود در سی امین جشنواره فیلم فجر نمایش داده شود اما به دلیل ممیزی ها حذف شد و حتی بعد از آن هم پروانه نمایش نگرفت. دلیل اصلی توقیف، شخصیت زن اصلی داستان بود که فاطمه معتمدآریا نقش او را بازی می کرد؛ زنی مذهبی و مؤمن که گرفتار وسواس فکری و مشکلات روحی است.

 

این اختلالات باعث اختلافات جدی با اطرافیانش می شود، هرچند در پایان فیلم همه مشکلات او حل می شود. با این حال، مدیران وقت سازمان سینمایی معتقد بودند تصویر یک زن چادری با ایرادات اخلاقی یا اختلالات روانی نباید در فیلم به نمایش درآید.