بیوگرافی ثمینه باغچه بان خالق جم جمک برگ خزون + تصاویر

در این مطلب از پارس ناز شما را با بیوگرافی ثمینه باغچه بان، بانوی مهربان و خلاق ادبیات کودک ایران، آشنا می کنیم. او خالق شعر زیبا و ماندگار «جم جمک برگ خزون» است؛ اثری که نسل های زیادی با آواز آن بزرگ شده اند.ثمینه باغچه بان فرزند جبار باغچه بان، بنیان گذار آموزش ناشنوایان در ایران بود و مسیر پدرش را با قلمی شاعرانه و دلی پر از عشق به کودکان ادامه داد. 

 

این نویسنده دوست داشتنی سال ها به خلق داستان ها و شعرهایی پرداخت که در قلب بچه ها و بزرگسالان جا گرفت. آثار او ساده، دلنشین و پر از احساس کودکانه اند؛ احساسی که تا همیشه در خاطر فرهنگ و ادبیات ایران باقی می ماند. ثمینه باغچه بان در سن ۹۷ سالگی از دنیا رفت، اما یاد و نوشته هایش همچنان زنده اند و لبخند را بر لب میلیون ها ایرانی زنده نگه داشته اند.

 

ثمینه باغچه بان کیست؟

در بیوگرافی ثمینه باغچه بان آمده این بانوی سرشناس و اثرگذار در دنیای موسیقی و آموزش کودک، یکی از چهره های مهم فرهنگ و هنر ایران است که عشق به کودکان و علاقه به موسیقی را درهم آمیخت تا نسلی از کودکان ایرانی را با صدای ساز و شعر پرورش دهد. 

 

ثمینه باغچه بان در سال ۱۳۰۶ در شهر استانبول، ترکیه، چشم به جهان گشود. پدرش جبار باغچه بان از پایه گذاران آموزش ناشنوایان در ایران بود و نامش با مهر و آموزش همراه است. مادر ثمینه زنی ترک تبار بود که نقش مهمی در تربیت هنری او داشت. پس از چند سال خانواده باغچه بان به ایران بازگشتند و در تهران زندگی تازه ای آغاز کردند؛ شهری که مسیر آینده ثمینه را شکل داد. 

 

تحصیلات ثمینه باغچه بان

در بیوگرافی ثمینه باغچه بان چنین آمده که او تحصیل خود را در هنرستان عالی موسیقی تهران به پایان رساند و از همان دوران جوانی دل به آموزش موسیقی به کودکان سپرد.

 

صدای نرم و نگاه پرمحبتش، دل بچه ها را با دنیای موسیقی آشتی داد. علاوه بر تدریس، ترجمه کتاب های کودکانه و خلق شعرهای ساده و آهنگین از دیگر کارهای ارزشمند او بود. 

 

ثمینه باغچه بان با عشق و پشتکار، سال ها برای رشد فرهنگی و هنری کودکان تلاش کرد و آثارش تا امروز در خاطره مردم ایران زنده مانده اند. زندگی او پر از آرامش، خلاقیت و مهربانی بود؛ مسیری که از قلب هنر آغاز شد و تا قلب کودکان ادامه یافت.

 

وضعیت تأهل ثمینه باغچه بان 

در بیوگرافی ثمینه باغچه بان چنین آمده که او با هوشنگ پیرنظر ازدواج کرد؛ مردی اهل فرهنگ و هنر که همچون خودش عشق زیادی به موسیقی و آموزش داشت. حاصل این ازدواج سه فرزند به نام های مرجان، سهراب و مریم است که هر یک رد پایی از روح هنری مادر در وجود خود دارند.

 

پس از ازدواج ثمینه به همراه همسرش در مسیر رشد فرهنگی کودکان ایرانی گام برداشت و سال ها عشق خود را در قالب آموزش و خلق اثر در هنرستان موسیقی ملی جاری ساخت. 

 

او سال ها در هنرستان موسیقی ملی به تدریس پرداخت و شاگردان فراوانی را تربیت کرد؛ کسانی که هرکدام بعدها در عرصه موسیقی و آموزش کودک تأثیرگذار شدند. علاوه بر فعالیت های آموزشی، باغچه بان در زمینه ترجمه نیز دست به کارهای ارزشمندی زد و آثار نویسندگان برجسته ترک از جمله عزیز نسین را با نثری روان به فارسی برگرداند.

 

از جمله آثار ماندگار او در حوزه خاطره نگاری می توان به کتاب «با پدرم جبار باغچه بان» اشاره کرد؛ اثری صمیمی و خواندنی که از عشق، تلاش و خاطرات فرزند یک آموزگار بزرگ و مصلح اجتماعی سخن می گوید. 

 

شروع فعالیت ثمینه باغچه بان 

آنچه که از بیوگرافی ثمینه باغچه بان پیداست، او از اوایل دهه ی ۱۳۳۰ قدم در مسیر آموزش و پرورش کودکان گذاشت و با عشق و پشتکار، زندگی خود را وقف تربیت و آموزش نسل های آینده کرد.

 

ثمینه از همان ابتدا با نگاهی نو و مهربان، دنیای خلاقیت را وارد کلاس درس کرد و آموزش را از قالب های خشک به تجربه ای دل نشین و زنده تبدیل ساخت. تلاش او در آموزش کودکان، به ویژه کودکان ناشنوا سرآغاز تحولی بزرگ در شیوه یادگیری و ارتباط بود. 

 

بنیان گذاری و فعالیت های آموزشی 

ثمینه باغچه بان در طول زندگی خود، یکی از ستون های اصلی تحول فرهنگی و آموزشی ایران بود. او در جلسات بازنگری کتاب های درسی ابتدایی با بزرگانی همچون عباس یمینی شریف و توران میرهادی همکاری نزدیک داشت و نگاه تازه ای به آموزش کودکان وارد کرد.

 

در سال ۱۳۴۰مسئولیت برگزاری دوره های کارآموزی آموزگاران کلاس اول سراسر کشور را برعهده گرفت و همین اقدام نقطه ای درخشان در مسیر اصلاح آموزش رسمی ایران شد. 

 

آثار ماندگار ثمینه باغچه بان در ادبیات کودک 

در کنار فعالیت های آموزشی و مدیریتی، ثمینه باغچه بان چهره ای برجسته در دنیای ادبیات کودک بود. آثار او سرشار از محبت، خیال و زبان ساده ای است که با ذهن و احساس کودکان پیوند می خورد. از میان نوشته هایش، دو کتاب «پل چوبی» و «نوروزها و بادبادک ها» از سوی شورای کتاب کودک به عنوان آثار برگزیده معرفی شدند و جایگاه ویژه ای در میان آثار کودکانه ایرانی یافتند. 

 

او با ترانه معروف «جم جمک برگ خزون» نامش را برای همیشه در حافظه فرهنگی ایران ثبت کرد؛ شعری که در کنار آثاری همچون «آفتاب مهتاب چه رنگه» و «روشنگر تاریکی ها» نشان از نگاه شاعرانه و انسان دوستانه اش دارد.

 

ثمینه باغچه بان همچنین ترانه فولکلوریک «دویدم و دویدم» را با خلاقیتی خاص، در قالب کتاب و ویدئوی زبان اشاره برای ناشنوایان آماده کرد تا کودکان کم شنوا نیز از دنیای شعر و موسیقی بی نصیب نمانند. افزون بر آن، او کتاب ارزشمند «پیمان جهانی» را نیز ترجمه کرد و بار دیگر نشان داد عشق به آموزش و فرهنگ، مرز و محدودیت نمی شناسد. 

 

کارهای دستی ثمینه باغچه بان 

ثمینه باغچه بان در کنار آموزش و نویسندگی، دستی هنرمندانه در کارهای دستی و طراحی نیز داشت. او به هنرهای سنتی ایرانی علاقه زیادی نشان می داد و در ساخت و دوخت لباس های اصیل و رنگارنگ ایرانی، مهارت خاصی پیدا کرده بود.

 

علاوه بر این با ذوق و خلاقیت خود اشیاء تزئینی و آموزشی متنوعی برای کودکان می ساخت؛ وسایلی که هم زیبا بودند و هم یادگیری را برای آنان آسان تر می کردند. 

 

بیشتر دست ساخته های او برای کودکان ناشنوا و کم شنوا طراحی شده بودند تا از طریق لمس، رنگ و حرکت، مهارت های حسی و حرکتی شان تقویت شود. به جرات می توان گفت آثار ثمینه باغچه بان فقط وسیله ای آموزشی نبودند، بلکه تجلی عشق مادری و باور او به توانایی هر کودک برای آموختن و رشد بودند.

 

کتاب های ثمینه باغچه بان 

آثار ثمینه باغچه بان از جمله دل نشین ترین نوشته های ادبیات کودک در ایران هستند. زبان ساده، احساس صادقانه و نگاه انسانی او باعث شده کتاب هایش همچنان میان نسل ها محبوب باشند. از مهم ترین آثار او می توان به کتاب های زیر اشاره کرد: 

 

• گام های نخستین (۱ تا ۴) – مجموعه ای آموزشی و کاربردی برای کودکان خردسال که پایه ی یادگیری در سال های ابتدایی تحصیل را شکل می دهد.

 

• جم جمک برگ خزون– شعری ماندگار و شیرین که با موسیقی و زبان کودکانه، خاطره ای جمعی در فرهنگ ایرانی ساخته است.

 

• دویدم و دویدم– ترانه ای سنتی که با زبان اشاره نیز برای کودکان ناشنوا آماده شد و نمادی از پیوند هنر و آموزش در کارهای او است.

 

• آهو شد و صحرا رفت – داستانی لطیف و شاعرانه از طبیعت و دوستی، با نثری روان و احساسی کودکانه.

 

• دس دسی باباش می یاد– اثری سرشار از ریتم، شور و سادگی که نشان دهنده ی ارتباط نزدیک او با دنیای کودکان است.