دستگاه تاریخ زن ابزار اصلی درج تاریخ تولید، تاریخ انقضا، قیمت، سری ساخت، شماره سریال، بارکد، QR code و کد رهگیری روی محصول و بستهبندی است. انتخاب این دستگاه باید بر اساس تیراژ روزانه، سرعت چاپ، نوع خط تولید، نیاز به اپراتور، جنس سطح و هزینه هر چاپ انجام شود؛ نه فقط قیمت خرید اولیه.
در یک کارگاه کوچک، ممکن است چاپ تاریخ روی جعبه مقوایی، کاغذ، لیبل یا نایلون با دستگاه تاریخ زن دستی انجام شود. اما در کارخانه و خطوط تولید پیوسته، جت پرینتر ثابت، جت پرینتر صنعتی، دستگاه تاریخ زن اتوماتیک یا جت پرینتر CIJ نقش مهمی در چاپ بدون تماس اطلاعات متغیر دارند. هر خط بستهبندی به روش چاپ یکسان پاسخ نمیدهد.
تاریخ تولید و تاریخ انقضا، مهمترین دادههای متغیر روی بستهبندی مواد غذایی، دارویی، آرایشی و بهداشتی هستند. با این حال، دستگاه تاریخ زن مدرن میتواند چاپ قیمت، شماره سری ساخت، شماره بچ، شماره شیفت، لوگو، فونت اختصاصی، بارکد، QR code و شماره سریال را نیز انجام دهد.
برای صنایع دارویی، اطلاعات مربوط به سامانه TTAC، کد رهگیری و شماره سری ساخت باید خوانا و ماندگار بمانند. در صنایع غذایی نیز کد چاپشده باید در برابر رطوبت، تماس دست، انبارداری، حملونقل و اصطکاک بستهبندی مقاوم باشد. اگر بارکد یا QR code بعد از چاپ اسکن نشود، کل فرایند ردیابی کالا دچار اختلال خواهد شد.
چاپ روی بستهبندی باید با نوع محصول و سطح آن هماهنگ باشد:
دستگاه تاریخ زن مکانیکی برای پیامهای ثابت و تیراژ محدود کاربرد دارد. در این روش، کلیشه یا حروف برنجی با تماس مستقیم روی سطح، تاریخ یا کد را منتقل میکنند. چاپ تماسی برای برخی بستههای ساده مناسب است، اما تغییر مداوم تاریخ، قیمت یا سری ساخت را کند میکند.
برای مشاهده انواع تجهیزات کدگذاری (دستگاه تاریخ زن) میتوانید به وبسایت سن مارکینگ san-marking.com مرجع دستگاه های تاریخ زن دستی و صنعتی مراجعه و مشاوره دریافت کنید.دستگاه تاریخ زن حرارتی از ریبون حرارتی استفاده میکند و برای چاپ روی سلفون، فویل، متالایز و برخی لیبلها گزینه رایجی است. ریبون واکس برای کاربردهای عمومی، واکس-رزین برای مقاومت بیشتر و ریبون رزین برای چاپ بادوامتر روی سطوح خاص بهکار میروند.

جت پرینتر یا چاپگر جوهرافشان، اطلاعات متغیر را بهصورت چاپ بدون تماس ثبت میکند. این ویژگی برای تاریخ تولید، تاریخ انقضا، بارکد، QR code، کد رهگیری و لوگو اهمیت دارد. جت پرینتر TIJ معمولاً با کارتریج جوهر کار میکند و برای جعبه مقوایی، کاغذ، کارتن و بستهبندیهای نیمهاتوماتیک مناسب است. جت پرینتر CIJ با جریان جوهر پیوسته، برای خطوط تولید سریع، بطری، ظروف PET، سطوح منحنی و سطوح ناهموار کاربرد بیشتری دارد.
| نوع تجهیز | روش چاپ | کاربرد مناسب | ماده مصرفی |
|---|---|---|---|
| دستگاه تاریخ زن مکانیکی | چاپ تماسی | بستههای ساده و تیراژ محدود | جوهر غلتکی، کلیشه یا حروف برنجی |
| دستگاه تاریخ زن ریلی | چاپ تماسی روی حرکت بسته | بستههای هماندازه | ریبون یا جوهر غلتکی |
| دستگاه تاریخ زن حرارتی | انتقال حرارتی | سلفون، فویل و لیبل | ریبون حرارتی |
| جت پرینتر دستی | چاپ بدون تماس و پرتابل | کارگاه کوچک، کارتن و محصولات متنوع | کارتریج جوهر |
| جت پرینتر ثابت TIJ | چاپ بدون تماس | جعبه مقوایی و خط بستهبندی | کارتریج جوهر |
| جت پرینتر صنعتی CIJ | چاپ بدون تماس پیوسته | بطری، پلاستیک، شیشه و خطوط تولید پرسرعت | جوهر و حلال |
| لیزر جت | حکاکی یا مارک بدون جوهر | فلز، شیشه و سایر مواد سازگار | بدون کارتریج |
برای سطوح صاف و جاذب مانند کاغذ، کارتن و جعبه مقوایی، جوهر پایه آب یا جت پرینتر TIJ غالباً کیفیت مناسبی ایجاد میکند. جوهر به بافت سلولزی نفوذ میکند و خشک شدن چاپ سریعتر اتفاق میافتد.

برای سطوح غیرجاذب مانند پلاستیک، PE، PP، ظروف PET، شیشه، فلز، نایلون و سلفون، به جوهر پایه حلال (Solvent)، جوهر پلیمری یا جوهر مقاوم نیاز دارید. این جوهرها برای افزایش ماندگاری چاپ طراحی شدهاند. با این حال، زمان خشک شدن چاپ و مقاومت در برابر مالش باید روی محصول واقعی تست شود.
برای چاپ روی بطری یا بستهبندی منحنی، جت پرینتر CIJ و برخی مدلهای صنعتی ثابت عملکرد پایدارتری دارند. هد چاپ در فاصله مشخص از محصول قرار میگیرد و سنسور، عبور کالا را تشخیص میدهد. نوار نقاله با سرعت یکنواخت، محل و طول پیام را ثابت نگه میدارد. در مقابل، برای چاپ روی سطوح ناهموار یا محصولاتی که محل ثابتی ندارند، جت پرینتر دستی انعطاف بیشتری میدهد.
برای خطوط تولید، خط بستهبندی، چاپ تاریخ تولید، تاریخ انقضا، بارکد، QR code، اطلاعات متغیر، شماره سریال و کد رهگیری روی بطری، پلاستیک، PE، PP، شیشه، فلز، نایلون، لیبل، سلفون و جعبه مقوایی، انتخاب دستگاه تاریخ زن باید بر مبنای تیراژ تولید، تیراژ روزانه، سرعت چاپ، کارتریج جوهر، هد چاپ، DPI، جوهر پایه حلال، جوهر پایه آب، هزینه هر چاپ و توقف خط تولید انجام شود.این انتخاب، نقطه اتصال نیاز فنی شما با هزینه عملیاتی است. دستگاه ارزان قیمت اما ناسازگار با سطح چاپ، میتواند هزینه مواد مصرفی، چاپ مجدد، ضایعات و توقف خط تولید را افزایش دهد.
قیمت دستگاه تاریخ زن فقط هزینه سرمایهگذاری اولیه است. هزینه کل مالکیت شامل کارتریج جوهر، ریبون حرارتی، جوهر غلتکی، حلال، هد چاپ، کلیشه، سرویسپذیری، تأمین قطعات، استهلاک و هزینه نگهداری میشود.برای محاسبه دقیق، هزینه هر چاپ یا Cost per Print را بررسی کنید. اگر یک کارتریج ارزان، چاپ کمرنگ یا بارکد ناخوانا تولید کند، هزینه واقعی آن از کارتریج گرانتر اما پایدار بالاتر خواهد بود. در جت پرینتر صنعتی، تأمین منظم جوهر و حلال اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا نبود مواد مصرفی یا خرابی هد چاپ میتواند کل خط تولید را متوقف کند..
همچنین برای خطوط تولیدی بزرگتر، راهنمای خرید جت پرینتر صنعتی با هزینه نگهداری پایین اطلاعات مفیدی ارائه میدهد.
پیش از خرید، این موارد را از تأمینکننده بپرسید:
1- دستگاه روی محصول واقعی شما و در سرعت واقعی خط تولید تست میشود؟
2- وضوح چاپ یا DPI برای بارکد و QR code موردنیاز شما کافی است؟
3- جوهر پایه حلال، پایه آب یا پلیمری با سطح بستهبندی سازگار است؟
4- هزینه کارتریج، ریبون، حلال و سرویس در هر هزار چاپ چقدر است؟
5- قطعات، هد چاپ و مواد مصرفی چه میزان در دسترس هستند؟
6- دستگاه برای چاپ روی سطوح صاف، منحنی یا ناهموار شما مناسب است؟
7- خدمات پس از فروش و آموزش اپراتور چگونه ارائه میشود؟
انتخاب تجهیزات کدینگ باید به کاهش خطای چاپ، افزایش ماندگاری چاپ و حفظ قابلیت ردیابی کالا منجر شود. برندهای بینالمللی مانند Videojet و Domino نیز در حوزه راهکارهای کدینگ، مارکینگ و چاپ اطلاعات متغیر صنعتی شناخته میشوند. سن مارکینگ با بررسی نوع بستهبندی، سرعت خط، تیراژ روزانه، فناوری چاپ و هزینه مواد مصرفی، میتواند در مشاوره خرید دستگاه تاریخ زن و انتخاب جت پرینتر مناسب کمک کند.