چشم مصنوعی معجزه ای برای بازگشت زیبایی چشمان از دست رفته شما

چشم مصنوعی راه حلی مطمئن برای بازگرداندن زیبایی چشمان از دست رفته میباشد.همانطور که میدانیم در صورتیکه فرد یکی از چشم‌های خود را بر اثر آسیب‌دیدگی و یا بیماری‌هایی از قبیل سرطان، عفونت، بیماری گلوکوم و یا هر علت دیگری  از دست‌ دهد، از چشم مصنوعی استفاده‌ می شود تا این نقص ظاهری برطرف‌ شود. در اینجا قصد داریم شما را با جنبه های مختلف چشم مصنوعی آشنا کنیم.

 

آنچه در این مطلب عنوان شده است:

 

1. پروتز چشم چیست؟
2. چرا به پروتز چشم نیاز است؟
3. پروتز چشم از چه چیزی ساخته شده است؟
4. اجزای تشکیل دهنده چشم مصنوعی چیست؟
5. قسمتهای تشکیل دهنده چشم مصنوعی چیست؟
6. انواع پروتز چشم ؟
7. انواع پروتز چشم بر اساس نوع حرکت
8. مراحل ساخت پروتز چشم :
9. چه زمانی باید پروتز چشم خود را خارج کنم؟
10. نکات مهم در خصوص مراقبت و نگهداری از پروتز چشم 
11. نکات تمیز کردن پروتز چیست؟
12. نکات نگهداری پروتز چیست؟
13. جلا دادن پروتز چشم برای چیست؟
14. هزینه ساخت پروتز چشم

 

پروتز چشم چیست؟

پروتز چشم یا چشم مصنوعی وسیله‌ای است که برای جایگزینی چشمی که به دلیل بیماری هایی از قبیل سرطان، عفونت و یا بیماری گلوکوم ، آسیب یا جراحی از دست رفته است، استفاده می‌شود. این وسیله به گونه‌ای طراحی شده است که ظاهر طبیعی چشم را تقلید کند و به فرد اعتماد به نفس بیشتری ببخشد.

چرا به پروتز چشم نیاز است؟

• با پر کردن حفره چشم، پروتز به حفظ تعادل صورت و جلوگیری از فرورفتگی پلک کمک می‌کند.

 

• پروتز به حرکت طبیعی پلک‌ها کمک کرده و از خشک شدن چشم جلوگیری می‌کند.

 

پروتز چشم از چه چیزی ساخته شده است؟

پروتز چشم معمولاً از مواد اکریلیکی ساخته می‌شود که به دلیل تطبیق‌پذیری و شباهت به بافت طبیعی چشم، انتخاب مناسبی هستند. این مواد می‌توانند به رنگ‌ها و طرح‌های مختلفی ساخته شوند تا با چشم طبیعی فرد مطابقت داشته باشند. در حال حاضر از موادی مانند هیدروکسی آپانیت و پلی اتیلن در تولید چشم های مصنوعی استفاده می شود.

 

اجزای تشکیل دهنده چشم مصنوعی چیست؟

پروتز چشم یا چشم مصنوعی از دو بخش اصلی تشکیل شده است که هر کدام وظیفه خاصی را بر عهده دارند:

 

• پوسته بیرونی سفید رنگ: این قسمت شبیه صلبیه (قسمت سفید چشم) است و شکل بیضی دارد. این پوسته، شکل کلی چشم را به آن می‌دهد و به عنوان پایه برای قسمت‌های دیگر پروتز عمل می‌کند.

 

• قسمت مرکزی رنگی: این قسمت شامل عنبیه (قسمت رنگی چشم) و گاهی اوقات مردمک است. رنگ و طرح این قسمت به گونه‌ای طراحی می‌شود که با چشم طبیعی فرد مطابقت داشته باشد. عنبیه رنگی به پروتز ظاهر طبیعی و زنده‌ای می‌بخشد.

 

• مردمک: بخش سیاه‌رنگ پروتز که شبیه مردمک چشم طبیعی است.

 

• رگ‌های خونی: رگ‌های خونی ظریفی که روی پوسته پروتز نقاشی می‌شوند تا ظاهری طبیعی‌تر به آن بدهند.

 

قسمتهای تشکیل دهنده چشم مصنوعی چیست؟

• صفحه قرنیه (Cornea) : صفحه قرنیه یا صفحه جلویی چشم مصنوعی از مواد شفاف مانند پلاستیک ساخته شده و شبکه های نوری را روشنایی داده و به داخل چشم میفرستد.

 

• لنز مصنوعی (Artificial Lens) : یا لنز شکل دهنده از پلاستیک ساخته شده و برای تقویت بینایی از جمله قدرت بزرگ نمایی و تصحیح خطاهای بینایی هستند.

 

• پروتز قرنیه (Corneal Prosthesis) : از جنس مواد شفاف ساخته شده و در مواردی که نیاز به جایگزینی کامل قرنیه وجود دارد استفاده میشود.

 

• پروتز پلک (Eyelid Prosthesis) :در مواردی که بیمار قادر به حرکت پلک خود نباشد, برای حفظ ظاهر پلک و محافظت از چشم استفاده میشود.

 

• پروتز عضلات چشم (Ocular Muscles Prosthesis) : در مواردی که بیمار قادر به حرکت مناسب چشم مصنوعی خود نباشد , برای تسهیل در حرکت و جابجایی عضلات چشم استفاده میشود.

 

انواع پروتز چشم ؟

1- پروتز کره چشم (Orbital Prosthesis)::

زمانی که کل کره چشم برداشته شده باشد، از این نوع پروتز استفاده می‌شود. این پروتز درون حفره چشم قرار می‌گیرد و با استفاده از چسب یا مکش به بافت اطراف متصل می‌شود. و معمولاً از مواد اکریلیکی با کیفیت بالا ساخته می‌شوند که به رنگ پوست و بافت چشم طبیعی فرد نزدیک است.

 

۲. پروتز اسکلرال (Scleral Shell Prosthesis):

برای افرادی که بخشی از صلبیه (قسمت سفید چشم) را از دست داده‌اند، مناسب است. که به صورت یک پوسته نازک روی باقیمانده صلبیه قرار می‌گیرد. این پروتز به دلیل پوشش کامل‌تر سطح چشم، ظاهر طبیعی‌تری ایجاد می‌کند.

 

۳. ایمپلنت چشمی (Ocular Implant):

قبل از قرار دادن پروتز، گاهی اوقات از ایمپلنت چشمی استفاده می‌شود تا حجم حفره چشم را پر کند و به پروتز پایدارتری بدهد. که معمولاً از مواد محیط زیست سازگار مانند سیلیکون ساخته می‌شوند.

 

۴. پروتزهای سفارشی:

پروتزهای سفارشی به صورت اختصاصی برای افرادی که نیاز به پروتز با ویژگی‌های خاص دارند، مانند افرادی که دارای پلک‌های افتاده یا مشکلات دیگری هستند، ساخته می‌شود.

 

۵- پروتزهای کاسه‌ای (Eye cup Prosthesis): :

این نوع نوع پروتز برای افرادی که فقط عنبیه (ایریس) و مردمک خود را از دست داده‌اند، مناسب است.

 

۶- پروتزهای موقت :

این نوع پروتزها از جنس پلاستیک نرم یا شیشه‌ای ساخته می‌شوند و برای استفاده در دوره نقاهت پس از جراحی یا تا زمان آماده شدن پروتز دائمی به کار می‌روند.

 

انواع پروتز چشم بر اساس نوع حرکت

 

1- پروتزهای چشم ثابت:

این نوع پروتزها هیچ حرکت قابل مشاهده‌ای ندارند و در یک موقعیت ثابت قرار می‌گیرند. که دارای نصب آسان , قیمت و ظاهر کمتر طبیعی نسبت به سایر پروتزها دارد.

 

2- پروتزهای چشم با حرکت عنبیه (ایریس):

در این نوع پروتز، عنبیه (ایریس) به طور محدودی حرکت می‌کند و با حرکات چشم دیگر فرد هماهنگ می‌شود.که دارای قیمت بالاتر , پیچیدگی بالا در ساخت , حس عمق بیشتر در چشم و ظاهر طبیعی تر نسبت به پروتزهای ثابت هستند.

 

3- پروتزهای چشم با حرکت کامل:

این نوع پروتز، پیشرفته‌ترین نوع پروتز چشم متحرک است و به طور کامل با حرکات چشم دیگر فرد هماهنگ می‌شود. که بالطبع دارای مزایایی از قبیل ظاهر بسیار طبیعی و پویا، ایجاد حس واقعی‌تر از یک چشم طبیعی هستند. که نیاز به مراقبت بالایی هم دارد.

 

مراحل ساخت پروتز چشم :

1- اندازه‌گیری: در این مرحله، اندازه چشم بیمار گرفته می‌شود تا بتوان پروتز مناسبی برایش ساخت.

 

2- طراحی و ساخت قالب: مرحله بعد گرفتن قالب دقیق از حفره چشم فرد است . این قالب با توجه به اندازه و شکل چشم بیمار طراحی شده و می‌تواند از موادی مانند پلاستیک، سیلیکون و یا پلاستیک مرغوب باشد. قالب گرفته شده به عنوان اساس برای ساخت پروتز استفاده می‌شود و دقت آن در کیفیت نهایی پروتز بسیار موثر است.

 

3- ساخت پروتز: در این مرحله، پروتز چشم با استفاده از قالب ساخته می‌شود. این پروتز با استفاده از موادی که گفته شد تهیه می‌شود.

 

4- رنگ‌آمیزی: پروتز چشم ممکن است نیاز به رنگ‌آمیزی داشته باشد تا با چشم دیگر تطابق داشته باشد. این مرحله به دقت انجام می‌شود تا رنگ پروتز با رنگ چشم دیگر تطابق داشته باشد.

 

5- نصب پروتز: پس از ساخت پروتز چشم کامل، آن را می‌توان درون حفره چشمی بیمار نصب کرد. برای نصب پروتز، باید آن را با دقت و با استفاده از یک چسب ویژه به دیواره‌های حفره چشم بیمار چسباند.

 

چه زمانی باید پروتز چشم خود را خارج کنم؟

هدف اصلی خارج کردن پروتز چشم ، تمیز کردن آن است زیرا تمیز کردن به موقع باعث جلوگیری از ایجاد عفونت و حفظ تعادل بین میزان ترشحات چشم میشود. اما در عوض اگر شما مرتباً و در دفعات بالا پروتز را از چشم خود خارج کنید، فرصت بیشتری برای ایجاد عفونت بوجود می آید.

 

معمولا توصیه میشود که حداکثر هر 10 روز یک بار پروتز تمیز شود ( البته با توجه به شرایط چشم هر فرد این زمان می تواند متغیر باشد ) . بدین منظور لازم است که پروتز خارج شده و پس از تمیز شدن و شستشو دوباره داخل چشم قرار گیرد.

نکات نگهداری پروتز چشم چیست؟

• پروتز را در یک محفظه تمیز و خشک و محیط عاری از گرد و غبار و آلودگی نگهداری کنید.

 

• قبل از دست زدن به چشم مصنوعی ، همیشه دست‌های خود را به طور کامل بشویید.

 

• پروتز را دور از دسترس کودکان قرار دهید.

 

• هنگام برداشتن و گذاشتن پروتز، دقت کنید تا از افتادن آن جلوگیری شود.

 

• در صورت لزوم، از عینک مخصوص محافظت از چشم استفاده کنید.

 

• از استفاده از مواد آرایشی اطراف پروتز خودداری کنید.

 

• به طور منظم به چشم‌پزشک یا متخصص پروتز مراجعه کنید تا از سلامت چشم و پروتز اطمینان حاصل کنید. زیرا ممکن است با گذشت زمان، اندازه یا شکل حفره چشم تغییر کند و نیاز به تنظیم پروتز باشد.

 

جلا دادن پروتز چشم برای چیست؟

جلا دادن پروتز چشم یک فرآیند مهم برای حفظ ظاهر طبیعی و عملکرد مناسب پروتز است. با گذشت زمان، روی سطح پروتز رسوباتی از پروتئین‌ها، چربی‌ها و مواد آرایشی جمع می‌شود که باعث کدر شدن، کاهش براقیت و ایجاد خراش‌های ریز می‌شود.

 

این موارد نه تنها بر ظاهر پروتز تاثیر می‌گذارند، بلکه می‌توانند باعث ایجاد اصطکاک، ناراحتی و حتی عفونت شوند. توصیه می‌شود هر چند وقت یکبار (به طور معمول هر 3 تا 6 ماه یکبار) پروتز چشم خود را جلا دهید.

 

البته این مدت زمان می‌تواند بسته به میزان استفاده از پروتز، نوع فعالیت‌ها و نوع مواد آرایشی که استفاده می‌کنید، متفاوت باشد. جلا دادن پروتز چشم معمولاً توسط متخصصین پروتز انجام می‌شود.

 

چرا جلا دادن پروتز چشم مهم است؟

• حفظ ظاهر طبیعی و براقی و شفافیت
• کاهش اصطکاک با پلک که باعث حرکت راحت‌تر و بدون درد پروتز می‌شود.
• پیشگیری از عفونت و افزایش طول عمر پروتز

 

مراحل جلا دادن پروتز چشم :

1- تمیز کردن پروتز: ابتدا پروتز به طور کامل با محلول‌های مخصوص تمیز می‌شود تا تمام آلودگی‌ها و رسوبات از روی آن پاک شوند.

 

2- صیقل دادن: با استفاده از ابزارهای مخصوص و مواد صیقل دهنده، سطح پروتز به آرامی صیقل داده می‌شود تا خراش‌ها برطرف شده و سطح آن صاف و براق شود.

 

3- بازرسی: پس از اتمام فرآیند جلا دادن، پروتز به دقت بررسی می‌شود تا اطمینان حاصل شود که هیچ خراشی روی آن باقی نمانده است.

 

هزینه ساخت پروتز چشم

هزینه ساخت چشم مصنوعی به عوامل مختلفی بستگی دارد و یک قیمت ثابت برای آن وجود ندارد. برخی از عواملی که بر روی قیمت پروتز چشم تاثیرگذار هستند عبارتند از:

 

• نوع پروتز: پروتزهای ساده‌تر معمولاً هزینه کمتری نسبت به پروتزهای پیچیده و سفارشی دارند. پروتزهایی که حرکت بیشتری دارند یا از مواد با کیفیت بالاتر ساخته شده‌اند، قیمت بیشتری دارند.

 

• مواد استفاده شده: مواد به کار رفته در ساخت پروتز نیز بر روی قیمت آن تاثیرگذار است. پروتزهایی که از مواد با کیفیت بالاتر ساخته شده‌اند، قیمت بیشتری دارند.

 

• پیچیدگی ساخت: اگر ساخت پروتز به دلیل شرایط خاص چشم فرد پیچیده‌تر باشد، هزینه آن نیز افزایش می‌یابد.

 

• کشور سازنده: پروتزهای ساخته شده در کشورهای مختلف، قیمت‌های متفاوتی دارند. پروتزهای وارداتی معمولاً گران‌تر هستند.

 

• کلینیک یا مرکز ساخت: هر کلینیک یا مرکز ساخت پروتز، تعرفه‌های خاص خود را دارد.کلینیک پروتز چشم ماهان با سال ها تجربه درخشان و با کادر مجرب و حرفه ای خود و دارای سه ثبت اختراع در خدمت شماست تا بتواند رضایت شما عزیزان را جلب کند.