خرید مسکن برای کاهش دردهای بدن در تمام جهان و به ویژه در ایران رواج دارد، افراد بدون تجویز دکتر اقدام به مصرف مسکن ها می کنند.اگر نگاهی به جعبهي کمکهاي آغاز در کابینت داروهایتان بیندازید دست کم یک نوع مسکن پیدا میکنید که جزو مسکنهایي هست که بدون نیاز به نسخه و به راحتی میتوانید از داروخانه تهیه کنید. این مسکنها فوریترین روش ِ تسکین درد میباشند اینجور نیست؟ اما آیا برترین راه حلند؟
معمولترین مسکنهایي که مورد بهره گیریي عموم افراد میباشند شامل داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مثل ایبوپروفن و ناپروکسن و گرچه استامینوفن میشوند که معمولاً برای تسکین درد یا پایین آوردن تب بهره گیری میشود.
طبق اطلاعاتی که در سال 2015 توسط سازمان غذا و داروی ایالات امریکا گردآوری شد، سالانه حدود 3 میلیارد مراجعه به داروخانه جهت خرید مسکن یا داروهای بدون نسخه وجود دارد. خانوادههاي آمریکایی در سال تقریباً 338 دلار صرف خرید داروهای بدون نسخه می کنند.
خطرات مصرف مسکنهاي بدون نسخه
این آمار به وضوح بیانگر رواج داروهای بدون نسخه هست که هیچ نیازی به مراجعه به دکتر و تجویز توسط او ندارند. احتمالاً شما هم مثل خیلی از افراد وقتی دچار سردرد یا کمردرد می شوید به این فکر نکنید که آیا مصرف مسکن کار درستی هست یا خیر. چون هم سریعا دردتان را تسکین میدهند و هم این را می دانید
که افراد خیلی خیلی زیادی از این داروها بهره گیری می کنند پس کاملا بیخطر میباشند! اما واقعیت این هست که این مسکنها، خطرات و عوارض جانبی قابل توجهی دارند.خطر این عوارض جانبی در کسانی که به طور هرروز و در درازمدت از این داروها مصرف میکنند به مراتب اکثر هست و گرچه برای آنهایی که داروهایی جهت مریضی خاصی که دارند مصرف میکنند
عوارض جانبی مسکنها می تواند خطرات جدیتری داشته باشد. زنانی که باردارند و یا قصد بارداری دارند، نباید هیچ دارویی را بدون تجویز دکتر مصرف کنند که گرچه شامل مسکنها هم میشود.در ادامه به برخی از خطرات مصرف مسکن بدون تجویز دکتر اشاره میکنیم:
۱. اضطراب عملکرد کلیهها
مطالعات زیادی، بهره گیریي بیش از اندازه از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی را به دشواری های کلیوی ربط دادهاند. برخی از افراد با بهره گیریي مداوم از ایبوپروفن یا ناپروکسن ممکن هست حتی دچار از کارافتادگی کلیهها شوند. اما این دشوار معمولاً در بین آنهایی متعارف هست که ریسک فاکتورهای دیگری چون دیابت و یا فشار خون بالا هم دارند.
پژوهشی که در سال 2015 صورت گرفت گزارش کرده که خطرات مریضیهاي مزمن کلیوی در مورد داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مختلف، متفاوت هست. بیشترین ریسک مربوط به کتورولاک هست که می تواند از طریق صدمه خفیف کلیوی بدون علامت و عارضه، کلیهها را از کار بیندازد و داروی بعدی هم اوکسیکامها میباشند، مخصوصا ملوکسیکام و پیروکسیکام.
۲. پادرمیانی با داروهای ضد افسردگی
داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی می توانند تاثیرات برخی از داروهای ضد افسردگی راکه موسوم به مهار کنندههاي باز جذب سروتونین میباشند کاهش بدهند و پژوهشی که در سال 2011 انجام شده نیز این موضوع را تائید کرده هست.
یعنی اگر شما داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی و داروهای ضد افسردگی را هم زمان مصرف کنید، احتمال تجربهي علائم افسردگی در شما ده درصد اکثر خواهد شد. ضمنا مصرف توامان این داروها میتواند خطرناک هم باشد.
مطالعهي دیگری که در سال 2015 انجام شد دریافت بهره گیریي هم زمان داروهای ضد افسردگی و داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی، موجب افزایش ریسک خونریزی داخل جمجمه، در عرض 30 روز بعد از نخستین مصرف همزان خواهد شد. خونریزی داخل جمجمه یا «intracranial hemorrhage» به خونریزی زیر استخوان سر گفته میشود که می تواند منجر به صدمه موقت مغز و یا مرگ شود.
۳. رقیق کردن خون
ایبوپروفن، ناپروکسن و آسپرین همگی دارای تاثیر خفیف رقیق کردن خون میباشند. این تاثیر برای اکثر افراد مشکلی ایجاد نمی کند، اما می تواند برای آنهایی که در حال آماده داروی دقیق کنندهي خون مصرف میکنند دشوار ساز باشد. رقیق شدن بیش از اندازهي خون میتواند منجر به افزایش ریسک خونریزی شود.
همزمانی مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی و داروهای ضد انعقاد خون در مواردی کمیاب حتی میتواند کُشنده هم باشد. اگر شما هم داروی رقیق کنندهي خون مصرف میکنید، برای تسکین سردرد یا درد مفاصل و عضلاتتان از داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی بهره گیری نکنید و در عوض تایلنول یا همان استامینوفن که اثرات ضد التهابی خفیفی دارد مصرف کنید.
۴. اضطراب عملکرد کبد
صدمه کبد یکی از متعارفترین صدمههایي هست که در اثر بهره گیریي چندان از داروهای مسکن بدون تجویز دکتر، به سلامتی وارد میشود. در بین انواع داروهای بدون نسخه، آسپرین و استامینوفن، بیشترین صدمه را به کبدتان وارد می کنند که به علت مسمومیت درون اندامی ناشی از دوزهای بالا روی میدهد. در اکثر موارد، داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی که منجر به صدمه کبد می شوند، علامتهایي از علل ایمن شناسی دارند.
۵. دشواری های معده
هر چند ایبوپروفن و ناپروکسن معمولاً تاثیری بر عملکرد کبد ندارند اما این داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی برای سلامت معدهتان زیان آور میباشند. حتی آسپرین هم به معدهي شما صدمه میزند. مواد شیمیایی موجود در بدن که درد را ترویج می دهند، در محافظت از مخاط معده و رودهها نیز نقش مهمی دارند.
وقتی یک داروی مسکن، این مواد شیمیایی را مهار میکند، سیستم گوارشی، در معرض صدمه ناشی از اسیدهای گوارشی قرار میگیرد. در واقع، بهره گیریي بیش از اندازه این داروهای مسکن می تواند به مخاط معده صدمه زده و یا دلنازکشان کند و در نتیجه، موجب از دست دادن خون در ناحیهي صدمه دیده دردهای معده و در مواردی زخم معده بشود.
۶. نارسایی قلبی
مصرف داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی موجب افزایش احتمال نارسایی قلبی نیز میشوند. مطالعهاي که در سال 2016 انجام شد شواهدی ارائه داد مبنی بر این که کسانی که مکررا از داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی و مهار کنندههاي انتخابی «COX2» مصرف میکنند، اکثر در معرض ابتلا به نارساییهاي قلبی میباشند.
همچنین مطالعهي دیگری که در سال ۲۰۱۷ صورت گرفت گزارش میدهد مصرف هر نوع داروی ضد التهابی غیراستروئیدی، مثل ایبوپروفن می تواند احتمال سکتهي قلبی را تا 31 درصد افزایش بدهد.
جایگزینهاي بی ضرر برای مسکن هاي پُر خطر
. کمپرس سرد می تواند التهاب و درد ناشی از دلایل مختلف را، از ضربه به سر گرفته تا پیچ خوردگی قوزک پا، ب میزان قابل توجهی کاهش بدهد.
. کمپرس گرم هم می تواند درد ناشی از آرتروز و سایر دشواری های عضلانی و مفصلی را تسکین بدهد.
. جنبش بدنی و ورزش منظم هم در پیشگیري و کاهش دردهای معمول بسیار خوب هست.
. شمار زیادی از افراد برای داشتن زندگی به دور از درد و ناراحتی، یوگا یا مدیتیشن تمرین میکنند.
. شگردهاي غیر سنتی مثلِ طب سوزنی یا طب فشاری هم تا حدود بسیار زیادی در کاهش درد کارساز میباشند.
. حتی رژیم خوراکیتان هم میتواند تفاوتهای چندان ایجاد کند.بهتر هست در تغذیهتان از غذاها و ادویهجات ضد درد و التهاب مثل دارچین – زردچوبه – سیر – زنجبیل – پیاز – آناناس و گیلاس ترش بهره گیری کنید.