با نزدیکشدن به عید نوروز اگر در فکر سفر به شهری زیبا و تماشایی هستید، ما به شما شهر تاریخی و خوشآبوهوای قزوین را معرفی میکنیم. در دل این شهر، بناهای تاریخی بسیاری وجود دارد که ازجمله مهمترین آن میتوان به دژ الموت اشاره کرد.
این قلعه که بهدلیل موقعیت خاص جغرافیایی و شکل ظاهری، یک بنای اسرارآمیز در منطقه الموت شناخته میشود، یک گزینه عالی برای علاقهمندان به تاریخ است. با خرید بلیط قطار قزوین و مشخصشدن زمان سفر میتوانید برنامه مناسبی برای بازدید از این قلعه در نظر بگیرید. در ادامه در رابطه با این دژ و تاریخچه آن بیشتر خواهیم گفت. ما را تا انتها همراهی کنید.
در فاصله ۱۰۵کیلومتری از شمالشرقی استان قزوین، منطقهای تاریخی به نام الموت وجود دارد. این ناحیه از سمتی با استانهای گیلان و مازندران و از طرف دیگر با استان البرز همسایه است. در ۸کیلومتری دوراهی آتان-گازارخان روستایی وجود دارد که قلعه تاریخی الموت در آن واقع شده است.
این قلعه یکی از جاذبههای گردشگری قزوین و یکی از مهمترین قلعههای تاریخی کشور است که بسیاری از باستانشناسان آن را با نام حسن صباح و فرقه اسماعیلیه میشناسند؛ دلیل این مسئله، اقامت ۳۵ساله حسن صباح (بنیانگذار فرقه اسماعیلیه) در این قلعه بوده است.
بااینکه این بنا یکی از مهمترین آثار باستانی کشور بوده؛ اما متأسفانه بخشهایی از آن دچار آسیب و فرسودگی شده است. اگر قصد خرید بلیط قطار قزوین و سفر به این شهر را دارید، بد نیست که از نزدیک بازماندههای این دژ را ببینید.
طبق کتاب «نزههالقلوب» از «حمدالله مستوفی» قلعه الموت در سال ۲۴۶ هجری قمری (مصادف با خلافت متوکل عباسی) توسط حسن بن زید با هدف نظامی و امنیتی ساخته شد. تاریخچه آن را نیز میتوان به دو قسمت قبل از حمله مغولها و بعد آن تقسیمبندی کرد.
این قلعه که تا قبل از حمله هلاکوخان دژی تسخیرناپذیر بود، بالاخره در سال ۶۵۴ هجری قمری توسط مغولها به آتش کشیده شد. در این میان، بسیاری از سربازان سلسله اسماعیلیان نیز کشته شدند. این واقعه را میتوان یکی از تلخترین بخشهای تاریخ قزوین محسوب کرد.
در جریان آتشسوزیهای مغول، بسیاری از کتابها و اسناد نفیسی که در قلعه نگهداری میشدند نیز در آتش سوختند و از بین رفتند. در آن زمان، فردی به نام عطاملک جوینی هلاکوخان را متقاعد کرد که از سوزاندن تمام اسناد منصرف شود؛ اما چه فایده؟!
در دوران قاجار و در سال ۱۰۰۶ هجری قمری این قلعه بار دیگر با هدف پیداکردن گنج مورد آسیب قرار گرفت و ویران شد. درحالحاضر نیز قلعه مورد بازسازی کامل قرار نگرفته؛ اما گوشهبهگوشه آن روایتگر روزهای تلخوشیرین دوران گذشته است.
اگر شما هم با خواندن تاریخچه این قلعه به بازدید از آن ترغیب شدهاید، بد نیست که با قسمتهای مختلف آن نیز آشنایی پیدا کنید. این بنا که آن را با نام قلعه حسن نیز میشناسند، از دو بخش اصلی شرقی و غربی بهنامهای “جورقلا” و “پیلاقلا” تشکیل شده است. قسمت باختری آن که ارتفاع بیشتری دارد، به قلعه بالا یا جورقلا معروف است و قسمت دیگر پیلاقلا نام دارد. در ادامه، به معرفی بخشهای مختلف آن خواهیم پرداخت.

یکی از مهمترین دلایلی که این بنا را در منطقه الموت ساختند، موقعیت خاص جغرافیایی آن در بلندای صخرههای این منطقه است که دژ را برای دیدهبانی و نگهبانی بسیار مناسب میکرد. اتاقهای نگهبانی در داخل صخرهها ساخته شدهاند. در سمت جنوبی این بنا اتاقی ساخته شده است که از آن بهعنوان برج نگهبانی استفاده میشد.
در یکی از اتاقهای قلعه، چاله آبی وجود دارد که اگر آن را کاملاً خالی کنید، دوباره پر میشود. برخی کارشناسان دلیل این اتفاق را ارتباط چاله با حوض جنوب قلعه میدانند. در کنار این اتاق، دیوار شمالی قلعه قرار دارد که حدود ۱۲ متر ارتفاع و ۱ متر پهنا دارد.
در بخش جنوبغربی دژ، حوضی را مشاهده خواهید کرد که ۸ متر طول و ۵ متر عرض دارد. آنچه که این حوض را تماشایی میکند، حفاری آن در دل سنگ است که هرسال در بهار و زمستان پرآب میشود. کمی آنطرفتر و در جنوبغربی حوض، درخت تاکی قرار دارد که هنوز هم سرسبز است.
کارشناسان احتمال میدهند که این بخش محل اقامت حسن صباح بین سالهای ۴۸۳ تا ۶۵۴ بوده است. در بخش شرقی قلعه نیز اقامتگاههایی ساخته شده که احتمالاً برای سکونت نگهبانان و خانواده آنها کاربرد داشته است.
یکیدیگر از بخشهای جالب این دژ خندقی است که دورتادور آن حفر شده است. در ضلع شمالشرقی یک راه ورودی وجود دارد که درواقع تنها راه ورودی به قلعه است؛ در اصل، وجود این خندقها باعث شده بود تا این دژ بهعنوان یک بنای نفوذناپذیر شناخته شود.
بین دو قلعه پایین و بالا میدانگاهی وجود دارد که دورتادور آن را دیواری احاطه کرده است. درحالحاضر، آثار زیادی از این میدانگاه باقی نمانده است و تنها تودههایی از سنگ و خاک به چشم میخورد.
در قسمت شرقی قلعه سه آبانبار کوچک در دل صخره حفاری شده بود که متأسفانه درحالحاضر اثری از آنها وجود ندارد.
همانطور که در قسمت قبل اشاره شد، در قلعه الموت کتابخانهای بزرگ با کتابهای بسیار نفیسی قرار داشته است که متأسفانه در زمان حمله مغولها و بعد از آن دچار آسیب جدی شد. جوینی (دانشمند و فقیه بزرگ ایرانی) در تاریخ جهانگشای خود اشارهای به این کتابخانه داشته و نوشته که در آن بیش از ۴۰۰ هزار جلد کتاب وجود داشته است.
حال که بهخوبی با دژ تاریخی الموت آشنا شدهاید، وقت آن رسیده است که با خرید بلیط قزوین برای سفر خود به این شهر برنامهریزی بهتری انجام دهید. فلای تودی، بهترین و معتبرترین سایت فروش بلیط قطار و هواپیما در کنار شماست تا بلیط سفر خود را با قیمتی مقرونبهصرفهتر خریداری کنید.
جهت خرید ارزانترین بلیط قطار قزوین تنها کافیست که مبدأ خود و مقصد قزوین را همراه با تاریخ مدنظر در سایت وارد کنید تا بلیط ها بهترتیب قیمت به شما نمایش داده شود. با بررسی جزئیات هر یک میتوانید بهترین گزینه را برای خود رزرو و خریداری کنید.