بیوگرافی ایرج جنتی عطایی؛ خالق ترانه های ماندگار

بیوگرافی ایرج جنتی عطایی؛ خالق ترانه های ماندگار

در این مطلب از پارس ناز بیوگرافی ایرج جنتی عطایی خالق ترانه های ماندگار در موسیقی ایران را پیش رو خواهید داشت. امیدواریم مورد توجهتان قرار گیرد.

 

ایرج جنتی عطایی شاعر، ترانه سرا، نمایشنامه نویس و کارگردان تئاتر ایران می باشد که نامش با ترانه های ماندگار موسیقی ایران گره خورده است. ترانه هایی که با صدای خوانندگان پرآوازه ای مثل داریوش، گوگوش و ابی اجرا شده و هنوز هم در خاطر مردم مانده اند. 

 

او از چهره های پیشگام «موج نو ترانه سرایی» در دهه ۱۳۵۰ به شمار می آید  که در بیش از پنج دهه فعالیت هنری، بیش از ۳۰۰ ترانه نوشته است. جنتی عطایی حالا در ۷۸ سالگی با بیماری زوال عقل روبه روست و به دلیل شدت بیماری، این روزها در بیمارستان بستری است.

 

ایرج جنتی عطایی کیست؟

ایرج جنتی عطایی کیست؟

در بیوگرافی ایرج جنتی عطایی آمده که در تاریخ ۱۹ دی ۱۳۲۵ در مشهد چشم به جهان گشود. پدرش با اصالت تبریزی اما بزرگ شده مشهد، درجه دار نیروی هوایی ارتش بود. مادرش نیز اصالتاً اهل عشق آباد ترکمنستان بود که به دنبال فشارهای حکومت استالین، همراه خانواده اش به ایران مهاجرت کرده بود. 

 

زندگینامه ایرج جنتی عطایی

زندگینامه ایرج جنتی عطایی

در بیوگرافی ایرج جنتی عطایی آمده که او در خانواده ای بزرگ شد که عشق به هنر در آن جریان داشت. پدرش علاوه بر شغل نظامی در اوقات فراغت خود تار و فلوت می نواخت و فضای خانه را با موسیقی گرم می کرد. همین محیط هنردوست، علاقه ایرج به هنرهای نمایشی را پرورش داد. 

 

به خاطر شغل نظامی پدر ایرج، خانواده اش مجبور بودند مدتی را در دزفول زندگی کنند. اما در نهایت در دوران کودکی ایرج به تهران نقل مکان کردند؛ جایی که مسیر زندگی و آینده هنری او شکل گرفت.

 

ایرج جنتی عطایی پس از پایان دبیرستان وارد مدرسه هنرهای دراماتیک دانشگاه تهران شد و در رشته تئاتر به تحصیل پرداخت. بعدها برای ادامه مسیر علمی و هنری به انگلستان رفت و در کالج چلسی دانشگاه لندن، رشته جامعه شناسی هنر را خواند.

 

وضعیت تاهل ایرج جنتی عطایی

آنچه که از ایرج جنتی عطایی پیداست او سال ها پیش ازدواج کرده و صاحب خانواده می باشد. با این حال همواره کوشیده جزئیات خصوصی زندگی اش را از فضای رسانه ای دور نگه دارد. تا اینکه اکنون در سن ۷۸ سالگی، او با بیماری زوال عقل درگیر است و به دلیل وخامت وضعیت جسمی، تحت مراقبت و در بیمارستان بستری به سر می برد؛ وضعیتی که بسیاری از دوستدارانش را نگران و کرده است.

 

دوران کودکی ایرج جنتی عطایی

دوران کودکی ایرج جنتی عطایی

علاقه ایرج جنتی عطایی به هنر از همان کودکی جوانه زد. خودش می گوید پیش از آن که به دنیای ترانه وارد شود یک کارگردان تئاتر بوده است.  همچنین بد نیست بدانید که او از هفت سالگی پا به صحنه گذاشت و جالب تر اینکه در دوران جوانی هم همراه چند همفکر، گروه تئاتر «مزدک» را بنیان گذاشت. 

 

همانطور که گفته شد او در خانواده ای بزرگ شد که موسیقی و نمایش بخشی طبیعی از زندگی بود. به طوریکه او به تشویق پدرش سال ها ویولن نواخت. هرچند هیچ وقت این ساز را به شکل حرفه ای دنبال نکرد اما همین تجربه ها روحیه هنری اش را غنی تر کردند و مسیر آینده اش را شکل دادند.

 

اولین تجربه های او در عرصه نمایش

تجربه های نخستین ایرج جنتی عطایی در عرصه نمایش

تجربه های نخستین ایرج جنتی عطایی در عرصه نمایش و تئاتر در دهه ۱۳۴۰ زیربنای خلاقیت او را شکل داد و نگاهی نمایشی به او بخشید؛ نگاهی که سال ها بعد در نوشتن ترانه نیز حضوری پررنگ داشت. 

 

با گذر زمان ایرج راه خود را از نوازندگی جدا کرد و دنیای ترانه را برگزید تا اندیشه ها و احساساتش را بی واسطه با مردم در میان بگذارد؛ مسیری که او را به یکی از مهم ترین ترانه سرایان معاصر بدل کرد.

 

ورود به دنیای ترانه سرایی

بیوگرافی ایرج جنتی عطایی

 

ایرج جنتی عطایی از نوجوانی پا به دنیای ترانه گذاشت. به طوریکه در میانه دهه ۱۳۴۰ وقتی هنوز در ابتدای راه بود نخستین گام هایش را در رادیو ایران و در قالب برنامه های غیرحرفه ای برداشت. نخستین اثر رسمی او ترانه ای به نام **«شکوه»** بود که بر روی ملودی سلیمان اکبری سرود و یک روز جمعه از برنامه «شما و رادیو» پخش شد؛ اتفاقی که آغاز آشنایی شنوندگان با نام او شد. 

 

 

در سال های نخست فعالیت همکاری با میلاد کیایی که برای او آهنگ می ساخت زمینه تجربه های تازه ای را فراهم کرد. این آثار هر هفته در قالب برنامه ای ویژه استعدادهای جوان از رادیو پخش می شدند.

 

کمی بعد جنتی عطایی مسیر حرفه ای تری را پیش گرفت و با پرویز مقصدی آهنگساز نامدار همکاری کرد. نتیجه این هم نشینی، خلق چندین ترانه تأثیرگذار در اواخر دهه ۴۰ بود که از میان آن ها «گل سرخ» با صدای ویگن همچون گوهری درخشان در تاریخ موسیقی پاپ ایران ماندگار شد.

 

اختلاف داریوش اقبالی با ایرج جنتی عطایی

رابطه ایرج جنتی عطایی و داریوش اقبالی که در دهه ۱۳۵۰ با همکاری های پربار و صمیمانه شان شکل گرفته بود از مهم ترین پیوندهای هنری آن دوران به شمار می رفت. ترانه هایی چون «جنگل»، «بن بست» و «خونه» حاصل این سال ها بودند و جایگاه هر دو را در تاریخ موسیقی پاپ ایران تثبیت کردند. 

 

با این حال پس از مهاجرت، آرام آرام فاصله هایی میانشان پدیدار شد. جنتی عطایی در گفت وگوها و نوشته های پراکنده از برخی رفتارهای حرفه ای داریوش انتقاد کرده بود؛ مسائلی مانند بازخوانی آثارش بدون هماهنگی قبلی و چالش های مالی مرتبط با حق استفاده از ترانه ها. اختلاف نگرش ها در حوزه سیاسی و اجتماعی نیز این شکاف را عمیق تر کرد. 

 

با وجود این هر دو هنرمند تلاش کردند اختلاف ها را از جنجال های رسانه ای دور نگه دارند. در نتیجه این ماجرا بیشتر در حد اظهارنظرهای محدود باقی ماند و میراث هنری مشترکشان همچنان برای دوستداران موسیقی ارزش و جایگاهی ویژه دارد.

 

علت بیماری ایرج جنتی عطایی چیست؟

ایرج جنتی عطایی این روزها با بیماری پیشرفته زوال عقل (دمانسیا) درگیر است. بنا به گزارش منابع موثق و رسانه های معتبر وخامت علائم بیماری باعث شده او به بیمارستان منتقل شود و اکنون تحت مراقبت های ویژه پزشکی قرار دارد.

 

هرچند محل دقیق بستری به طور رسمی اعلام نشده با این حال برخی گزارش ها از حضور او در یکی از بیمارستان های لندن یا کانادا خبر داده اند. خانواده و نزدیکانش در این روزهای دشوار بر حفظ آرامش و احترام به حریم خصوصی او تأکید دارند.

 

نگاهی به آثار هنری ایرج جنتی عطایی

ایرج جنتی عطایی در زمینه های گوناگون از ترانه سرایی و شاعری گرفته تا نمایشنامه نویسی، کارگردانی تئاتر و فیلم نامه نویسی آثار هنری بیشماری دارد که از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره نمود:

 

ترانه ها

او بیش از ۳۰۰ ترانه ساخته که بسیاری از آن ها با صدای خوانندگان مشهور اجرا شده اند: 

  • گل سرخ با صدای ویگن  آهنگ پرویز مقصدی 
  • غروب آشنا با صدای ویگن  آهنگ پرویز مقصدی 
  • قصه وفا با صدای گوگوش  آهنگ پرویز مقصدی 
  • همسفر با صدای گوگوش  آهنگ واروژان 
  • جنگل با صدای داریوش اقبالی  آهنگ بابک بیات 
  • بن بست با صدای داریوش اقبالی  آهنگ بابک بیات 
  • خاتون با صدای ابی  آهنگ بابک بیات 
  • کندو با صدای ابی  آهنگ بابک بیات 
  • قصه گل و تگرگ با صدای عارف  آهنگ سیاوش قمیشی 
  • پوست شیر با صدای ابی  آهنگ واروژان 
  • مرد من با صدای سیمین غانم  آهنگ بابک بیات 
  • یاور همیشه مؤمن با صدای داریوش اقبالی  آهنگ فرید زلاند 
  • ستاره های سربی با صدای ابی  آهنگ سیاوش قمیشی 

 

  • کتاب های ترانه
  • زمزمه های یک شب سی ساله گزیده ترانه ها 
  • مرا به خانه ام ببر گفت وگو و گزیده ترانه ها 
  • سلام کن به عشق به

 

شعر

  • و آنگاه آه ای فرشته مجموعه شعر 
  • آواز در زنجیر مجموعه شعر 

 

نمایشنامه ها 

  • سوگنامه برای تو ۱۳۵۷ 
  • شکستن و رستن ۱۳۵۸ 
  • زخم های ما 1983 
  • فاخته دهان دوخته 1986 
  • پرومته در اوین ۱۳۶۶ 
  • رستمی دیگر اسفندیاری دیگر 1992 
  • پروانه ای در مشت 1995 
  • رفت و برگشت 2000 
  • یک رؤیای خصوصی ۱۳۹۲ 
  • خورشید شب 1989 

 

فیلم نامه ها

  • ترانه ممنوع
  • در قفس کردن باد
  • دژخیم
  • پناه دادن به دشمن
  • اجازه اقامت

 

فیلم های ساخته شده از آثار او

سرگروهبان (۱۳۵۱) 

فدایی (۱۳۵۱) در این فیلم خودش دستیار کارگردان نیز بود