سریال عقیق؛ برگ برنده بهرنگ توفیقی

سریال عقیق با نقش آفرینی متفاوت شبنم مقدمی و علیرضا آرا از همان ابتدا توجه زیادی را به خود جلب کرد. این مجموعه می تواند به عنوان یکی از مهم ترین پروژه ها، توانایی های بهرنگ توفیقی در کارگردانی و نگاه ویژه سعید نعمت الله در نویسندگی را به خوبی نشان دهد.

 

همچنین ترکیب بازی های دقیق بازیگران با روایت جذاب داستان، حال و هوایی خاص به سریال بخشیده و آن را به اثری تبدیل کرده که شانس بالایی برای ماندگار شدن در ذهن تماشاگران دارد. حضور چهره های توانمند و فضایی پر از کشش، «عقیق» را به اثری می سازد که مخاطب با دیدنش مشتاق ادامه داستان خواهد بود.

 

نقاط قوت سریال عقیق با بازی علیرضا آرا

 

سریال عقیق با بازی متفاوت علیرضا آرا و فضایی تازه از کارهای بهرنگ توفیقی از همان شبی که روی آنتن رفت توانست نگاه ها را به خود جلب کند. پخش تنها پنج قسمت کافی بوده تا نظرهای مثبت زیادی درباره آن شکل بگیرد.

 

این بار همکاری توفیقی و سعید نعمت الله که پیش تر تجربه بحث برانگیز زیر پای مادر را داشتند به نظر می رسد به یک امتیاز بزرگ برای اثبات توانایی هایشان تبدیل شده باشد. حالا همه منتظرند ببینند آیا قسمت های بعدی همان قدرت قسمت اول را حفظ می کنند یا داستان مسیر دیگری خواهد گرفت. 

 

شبکه سه بالاخره با پافشاری توانست عقیق را طبق برنامه از شنبه شب پخش کند. هفته قبل از آغاز، وقتی تیزر سریال پخش شد، شنیده می شد که گروه سازنده به زمان بیشتری احتیاج دارد و حتی احتمال تأخیر مطرح بود به خصوص که «چرخ فلک» به کنداکتور اضافه شد.

 

اما حالا این سریال روی آنتن است و شک و گمان های پیشین کنار رفته. شروع غافلگیرکننده قسمت اول نشان می دهد با مجموعه ای روبه رو هستیم که می تواند مخاطب را محکم پای تلویزیون نگه دارد. 

 

بخش مهم جذابیت سریال عقیق

بخش مهم جذابیت «عقیق» به متن و دیالوگ های سعید نعمت الله برمی گردد؛ نویسنده ای که از «مادرانه» تا «زیر پای مادر» بارها با سبک دیالوگ نویسی اش موافق نبودیم و او را نقد کردیم.

 

اما این بار با چهره تازه ای از کار او مواجه شده ایم؛ دیالوگ هایی که نرم تر، خوش ساخت تر و نزدیک تر به فضای داستان هستند و به همراه کارگردانی دقیق، «عقیق» را تبدیل به یکی از سریال های امیدوارکننده این روزها کرده اند. 

 

شروع غافلگیرکننده سریال تاریخی عقیق

 

سعید نعمت الله همیشه به دیالوگ نویسی خاص و متفاوتش شناخته می شود؛ جملاتی که وزن و ضرب آهنگ دارند و معمولی نیستند. نمونه  روشن این سبک را ماه رمضان امسال در سریال «زیر پای مادر» دیدیم؛ جایی که تقریباً همه شخصیت ها، صرف نظر از جایگاه اجتماعی یا ویژگی های فردی شان، با کلامی موزون و پر از کنایه و مثل حرف می زدند. 

 

این روش پیش تر در سریال های دیگری مثل مادرانه، مدینه و پشت بام تهران هم دیده شده بود و باعث شده بود منتقدان و مخاطبان، همیشه از او انتظار دیالوگ های شعرگونه و پر از لحن و حس داشته باشند. با چنین پیشینه ای طبیعی بود که در «عقیق» هم منتظر همین فضای کلامی باشیم؛ گفت وگوهایی که نه تنها داستان را پیش می برند بلکه مثل یک قطعه ادبی، گوش نواز و ماندگارند.

 

نتیجه کار در قسمت های ابتدایی نشان می دهد که نعمت الله این بار هم با دقت و وسواس، همان امضای ویژه اش را در دیالوگ پردازی حفظ کرده و حال وهوای تاریخی سریال را با زبان شخصیت ها گره زده است.

 

اتفاقات «عقیق» در بازه ای تاریخی بین سال های ۱۳۱۵ تا ۱۳۲۰ روایت می شود و به همین خاطر انتظار می رفت دیالوگ ها دقیقاً با فضای آن دوران هماهنگ باشند. با این حال سعید نعمت الله در قسمت اول مسیر متفاوتی را پیش گرفته است. گفت وگوهایی که شنیدیم نه سنگین و دشوار بودند و نه آن قدر قدیمی که فهمشان سخت شود؛ حتی در بسیاری لحظات زبان کاملاً امروزی داشتند.

 

 

برای نمونه جمله ای مثل نوبت بعدی جلوی مردت واستی ناکارت می کنم دقیقاً همان زبان روزمره ای است که امروز در محاوره استفاده می کنیم. البته جاهایی دیالوگ ها حال و هوای سنتی و موزون پیدا می کنند، مثل ضرب المثل قناری تنبون عقاب تن می کنه، اما این موارد زیاد نیستند و بیشتر فضای سریال با کلام ساده و روان پیش می رود.

 

همین ترکیب زبان امروزی و گاهی موزون، باعث شده «عقیق» در عین وفاداری به حال و هوای قصه، برای مخاطب امروز هم دلنشین و قابل همراهی باشد.

 

داستان سریال عقیق

محوریت داستان سریال عقیق، قصه شخصی به نام احد شیرو (علیرضا آرا) است؛ مردی که در کار خرید و فروش تریاک است و وقتی به مالش دست درازی می شود، برای بازپس گیری حقش به تهران می آید، در حالی که پیش از رسیدن، با مشکلات و درگیری های فراوانی روبه رو شده است. 

 

سعید نعمت الله از نویسندگانی است که توانایی تعریف یک داستان جذاب را دارد اما علاقه اش به استفاده از دیالوگ های پرآهنگ و سنگین، گاهی داستان را تحت الشعاع قرار می دهد و از نفس قصه کم می کند. در جاهایی که او به زبان ساده تر رو می آورد، نتیجه کار بهتر بوده و مخاطب ارتباط بیشتری گرفته؛ نمونه موفق این رویکرد را می توان در سریال هایی مثل جراحت، شیدایی و دیوار دید.

 

در مقابل آثاری مانند مادرانه، مدینه، پشت بام تهران و زیر پای مادر با وجود سوژه و روایت قوی، به خاطر دیالوگ های بیش ازحد موزون کمی لطمه دیده اند. 

 

بر اساس آنچه در قسمت اول «عقیق» دیده می شود، این سریال را می توان در کنار آثار موفق نعمت الله قرار داد. در پنجاه دقیقه نخست، قصه به اندازه کافی کشش داشت و هر کسی که شروع به تماشا می کرد تا پایان همراه داستان می ماند.

 

معرفی شخصیت ها و جایگاهشان در ماجرا با ریتمی حساب شده پیش رفت و همین، برگ برنده بزرگی برای مجموعه است.

 

کارگردانی سریال عقیق

آنچه از قسمت اول سریال عقیق به چشم آمد نشان می دهد از نظر کارگردانی این سریال کاملاً قابل تحسین است. بهرنگ توفیقی پیش تر تجربه ساخت سریال تاریخی نداشت. اما توانسته با رعایت اصول کلاسیک دکوپاژ و جای گذاری درست دوربین، فضایی مناسب برای روایت داستان ایجاد کند.

 

همچنین دوربین بدون حرکت های بیهوده و نمایش های اضافی، دقیقاً در خدمت قصه قرار دارد و تدوین هم هماهنگ با همین رویکرد پیش رفته است. نتیجه این انطباق متن و تصویر، امیدواری به موفقیت سریال را بیشتر می کند. 

 

حتی اگر در ادامه فیلمنامه دچار افت شود یا دیالوگ های سنگین بر داستان غلبه پیدا کنند کیفیت کارگردانی توفیقی همچنان به قوت خود باقی خواهد بود. زیرا انگیزه شخصی او برای بالابردن ارزش کارنامه اش کاملاً مشهود است. حتی این رشد را می توان از جهش او از «مسیر انحرافی» تا «انقلاب زیبا» دید.

 

اگرچه در سریال پشت بام تهران و زیر پای مادر نام او زیر سایه فیلمنامه های نعمت الله قرار داشت. اما در «عقیق» متن و کارگردانی با هم در یک وزن قرار گرفته اند و احتمالاً این اثر بتواند عنوان بهترین سریال بهرنگ توفیقی را از آن خود کند.

 

فضاسازی سریال عقیق

یکی از مشکلات رایج در سریال هایی که قصه شان در دوران گذشته روایت می شود، این است که فضای ساخته شده با داستان هماهنگ نیست و حس و حال آن زمان را به مخاطب منتقل نمی کند. اما در سریال عقیق چنین ایرادی دیده نمی شود.

 

در واقع می توان گفت از همان قسمت اول فضایی کاملاً نزدیک و باورپذیر از دهه ۳۰ را پیش چشم بیننده قرار داد. جزئیات لوکیشن ها، طراحی صحنه، لباس ها و حتی نورپردازی، همه در کنار هم کاری کرده اند که مخاطب بدون فاصله، خود را در دل همان روزگار حس کند و قصه برایش زنده و واقعی جلوه دهد.

 

علیرضا آرا با نقشی متفاوت در سریال عقیق 

در هر سریالی که قرار است ماجرایی از گذشته را روایت کند، طراحی صحنه و لباس همان کلید اصلی ورود به آن دوران است. در سریال عقیق این کلید درست و دقیق استفاده شده. دکورها کاملاً با حال وهوای داستان هماهنگ اند؛ از کوچه ها و بازار شلوغ گرفته تا مغازه ها و فضای پر رفت وآمد همه چیز به شکلی ساخته شده که بیننده حس کند واقعاً در دهه ۳۰ قدم می زند.

 

همچنین چهره پردازی نیز دقیق انجام شده و بازیگران از نظر ظاهر، کاملاً به شخصیت های تاریخی شبیه اند و این شباهت، باورپذیری سریال را دوچندان کرده. 

 

در کنار همه این ها، موسیقی کارن همایون فر هم نقش بزرگی در جان دادن به فضای سریال دارد. در واقع او با الهام از نوحه های قدیمی، ملودی هایی ساخته که بدنه احساسی قصه را محکم تر کرده و بیننده را به حس و حال آن دوران نزدیک تر می کند؛ انگار تماشاگر نه یک سریال معمولی، بلکه بخشی از تاریخ معاصر را می بیند. 

 

سایر بازیگران سریال عقیق 

وقتی فهرست هنرمندان سریال عقیق اعلام شد، خیلی ها مطمئن نبودند که این ترکیب بتواند موفق باشد؛ اما به جرات می توان گفت بازیگران مطرح و موفقی همچون شبنم مقدمی، علیرضا آرا، نسیم ادبی، بهزاد فراهانی، ندا عقیقی، کریم امینی، جمال فوادیان، فردین شاه حسینی، مجید رحمتی، هدایت هاشمی و نادر فلاح در کنار هم، نه تنها یک ترکیب جذاب بلکه باورناپذیر در موفقیت و محبوبیت این سریال را به وجود آوردند.

 

اما از همان قسمت اول، مشخص شد که بهرنگ توفیقی بی دلیل نقشی مهم را به علیرضا آرا نسپرده است. زیرا به جرات می توان گفت او به نقش احد شیرو معنای دیگری بخشیده است. مردی سخت گیر و قلدر که در کار خرید و فروش تریاک است و راه حل مشکلاتش را بیشتر در قمه کشی می بیند، با این حال برای اصول مردانگی احترام قائل است. 

 

در واقع می توان گفت علیرضا آرا با پشتوانه سال ها تجربه در تئاتر، توانسته این شخصیت پیچیده را واقعی و زنده کند. احد نه یک آدم کاملاً منفی است و نه یک قهرمان؛ مردی که هم خلاف می کند و هم گاهی از انصاف و جوانمردی سرشار می شود. این تضاد ها را آرا نه فقط در کلام، بلکه در نگاه، حرکت و حس شخصیت به نمایش گذاشته است. همین دلایل باعث می شود پیش بینی کنیم «عقیق» بهترین نقش تلویزیونی او را در کارنامه اش ثبت خواهد کرد.