پارس ناز پورتال

قران برزخ را چگونه می بیند؟

مجموعه : مذهبی
قران برزخ را چگونه می بیند؟

پرسش :

دیدگاه قرآن را درباره برزخ و خصوصیات آن تشریح فرمائید؟

 

پاسخ :

برزخ در لغت و اصطلاح: واژه برزخ در اصل به معنی چیزی است كه در میان دو شیء حائل می‌شود و نمی‌گذارد به هم برسند.[1]

 

به حسب اصطلاح به عالمی كه میان دنیا و عالم آخرت قرار گرفته است، برزخ گفته می‌شود. از عالم برزخ به عالم ارواح، ‌عالم قبر، و عالم مثالی[2] نیز تعبیر می‌شود.

 

برزخ از دیدگاه قرآن: از آیات، استفاده می‌شود كه انسان، بعد از مرگ و پیش از برپایی قیامت، دورانی زیاد در عالم قبر و برزخ می‌گذراند.

 

«ومن ورائهم برزخٌ الی یوم یبعثون»[3] (… و پشت سر آنها برزخی است، تا روزی كه برانگیخته می‌شوند.)

 

آیه شریفه دلالت روشنی بر وجود چنین عالمی دارد و تنها آیه ‌ای است كه كلمه برزخ را به صراحت بیان نموده است.

 

پس مراد به این برزخ، عالم قبر است و مردم در آن عالم كه عالم بعد از مرگ است، زندگی می‌كنند، تا قیامت برسد.[4] و تعبیر «الی یوم یبعثون» (تا روز قیامت)، گواه بودن برزخ میان دنیا و آخرت است.[5]

 

این آیه مباركه تنها وجود عالمی را بنام «برزخ» اثبات می‌كند، اما در آن، حیات وجود دارد یا نه؟ ساكت است و لكن از آیات دیگری استفاده می‌شود كه در آن منشاء حیات واقعی برای انسان وجود دارد، كه آن را بیان می‌نمائیم.

 

«ولا تقولو لمن یقتل فی سبیل الله اموات بل احیاء و لكن لا تشعرون» (به آنها كه در راه خدا كشته شدند مرده مگوئید بلكه آنها زنده ‌اند ولی شما نمی‌فهمید.)

 

آیه فوق از دلائل روشن اثبات جهان برزخ است و به روشنی بر این كه بعد از زندگی دنیا، و قبل از قیامت زندگی به نام «برزخ» هست،[6] دلالت می‌كند، و می‌رساند كه شهیدان در راه خدا پس از مرگ زنده ‌اند ولی زندگی و كیفیت آن برای ما قابل درك نیست.

 

پس آیه شریفه می‌تواند از ادله اثبات برزخ باشد، و هم دلیل بر وجود حیات واقعی در آن عالم است.

 

«قالوا ربّنا امتّنا اثنتین و احییتنا اثنتین فاعترفنا بذنوبنا فهل إلی خروج من سبیلٍ»[7] (آنها می‌گویند: پروردگارا ما را دوبار میراندی و دوبار زنده كردی، اكنون به گناهان خود معترفیم، آیا راهی برای خارج شدن از دوزخ وجود دارد؟)

 

در این كه منظور از «دوبار میراند» و «دوبار زنده كردن» چیست؟ مفسران چندین تفسیر ذكر كرده ‌اند كه از میان همه این تفاسیر، این تفسیر مناسب است كه منظور از دو بار، میراندن، مرگ در پایان عمر و مرگ در پایان برزخ است. و منظور از دو مرتبه احیاء، احیای برزخی و احیای در قیامت است.[8] و[9]

 

پاداش و عذاب برزخ: در آیات قرآنی به پاداش و نعمت و عذاب جهان برزخ اشاره شده است، یعنی در برزخ نیز بهشت و دوزخ برزخی داریم كه شهیدان و مؤمنان پیشرو در آن متنعم و طاغیان و كافران گرفتار عذابند. نمونه بارز، پاداش شهیدان است كه در قرآن مجید آمده است: «شهدا زنده ‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند»[10] البته روشن است كه شهیدان خصوصیتی ندارند، چرا كه قرآن گروهی از صالحان و خاصان را همین طور از آنها شمرده است.[11]

 

با این آیه شریفه كه «قیل ادخل الجنَّه قال یا لیت قومی یعلمون»[12] (درباره‌ی مجاهدی كه جان بر كف به نام حبیب نجار[13] نازل شده است. مسلماً این بهشت، بهشت جاویدان رستاخیز نیست، بلكه بهشت برزخی است. چون كه بر طبق آیات ورود در آن بهشت جاویدان رستاخیز، در قیامت پس از حساب محشر صورت خواهد گرفت و هنوز كسی داخل آن نشده است.

 

و یا در مورد عذاب و دوزخ برزخی، خداوند متعال درباره طاغیان همچون آل فرعون می‌فرماید: «مجازات دردناك آنها همان آتش است كه هر صبح و شام بر آتش عرضه می‌شوند، و روزی كه قیامت برپا می‌گردد و دستور می‌دهد، آل فرعون را در اشد عذاب وارد كنید.»[14]

 

از آنجا كه آیه شریفه می‌فرماید: كه آنها صبح و شام بر آتش عرضه می‌شوند، اما در قیامت آنها را وارد اشد عذاب می‌كند، این به خوبی دلالت دارد كه عذاب اول عذاب برزخی است كه بعد از این دنیا و قبل از قیام قیامت است، و كیفیت آن عرضه و نزدیكی به آتش دوزخ است، و عذاب دوم مربوط به دوزخ در روز رستاخیز است كه هنوز كسی وارد آن نشده است.[15]

 

و درباره‌ی قوم نوح چنین آمده است: «… اغرقوا فادخلوا ناراً…»[16] یعنی قوم نوح به خاطر خطاهای زیادی كه داشتند غرق شدند و داخل آتش شدند.

 

مراد از این داخل آتش شدن همان آتشی است كه در برزخ است.

 

نتیجه بیان این آیات این شد، بهشت و دوزخ دیگری در عالم برزخ است كه نمونه ‌ای از بهشت و دوزخ رستاخیز است. چنانكه در روایات امیر مؤمنان علی ـ علیه السلام ـ در مورد قبر وارد شده است: «قبر باغی از باغ‌ های بهشت است نام حفره ‌ای كه حفره‌ های برزخ.»[17]

 

خصوصیات برزخ:

الف) از روایات بسیاری استفاده می‌شود هنگامی كه انسانی را در قبر گذاشتید دو فرشته از فرشته‌ های الهی به نام‌ های نكیر و منكر به سراغ او می‌آیند، و از اصول عقاید او، توحید و نبوت و ولایت، و از چگونگی مصرف كردن عمر در طرق مختلف، و طریق كسب اموال و مصرف آنها از او سئوال می‌كنند.[18]

 

ب) فشار قبر: به نظر می‌رسد كه فشار قبر اولین نقطه كیفرهای عالم برزخ است. و طبق روایات زیادی وجود فشار قبر امری مسلم است. چنانكه رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ فرمودند: «هیچ مؤمنی نیست مگر این كه فشاری در قبر دارد.»[19]

 

ج) ارتباط برزخ با این جهان: روایات متعددی وجود دارد كه نشان می‌دهد روح به هنگام انتقال به عالم برزخ به كلی از دنیا بریده نمی‌شود، بلكه گهگاه با آن ارتباط برقرار می‌كند.

 

محتوای یكی از روایات این است كه «افراد با ایمان، و حتی افراد بی‌ایمان گهگاه به دیدار خانواده خود می‌آیند. مؤمنان تنها خوبی‌ها و خوشی‌ های خانواده خود را می‌بینند و خوشحال می‌شوند، و كافران تنها بدی‌ها و ناخوشی‌ها را و غمگین می‌شوند.»[20]




Xبستن تبلیغ
تبلیغات